Örgütsel Sadakat (İşgören Sadakati)–İşten Ayrılma Niyeti İkilemi: Psikolojik, Örgütsel ve Kültürel Dinamikler
Şu kitabın bölümü: Mücevher, M. H. (ed.) 2026. Örgütsel Davranışta İkilik: Karşıt Kavramların Gerilim ve Etkileşimi – Cilt 2.

Aysel Tamtamış Kurt
Ataşehir Adıgüzel Meslek Yüksekokulu

Özet

Örgütsel sadakat (işgören sadakati) ve işten ayrılma niyeti, örgütsel davranış literatüründe birbirleriyle yakından ilişkili iki temel kavramdır. Örgütsel sadakat, çalışanın örgütüne karşı geliştirdiği bağlılık, özdeşleşme ve örgütte kalma isteği olarak ele alınmakta; örgütsel bağlılık ise bireyin örgütün amaç ve değerlerini benimsemesi, örgüt yararına çaba göstermeye istekli olması ve örgüt üyeliğini sürdürme arzusunu ifade etmektedir. Bu bağlamda sadakat ve bağlılık, çalışanın örgütle kurduğu psikolojik bağın göstergesi olarak değerlendirilmektedir.

İşten ayrılma niyeti ise bireyin mevcut işinden bilinçli ve planlı biçimde ayrılmayı düşünmesi olarak tanımlanmakta ve gerçek işten ayrılma davranışının en güçlü habercilerinden biri olarak kabul edilmektedir. Literatürde örgütsel bağlılık düzeyi arttıkça işten ayrılma niyetinin azaldığı; bağlılık düzeyi düştükçe ise işten ayrılma niyetinin arttığı yönünde bulgular yer almaktadır. Ayrıca iş doyumu, örgütsel destek algısı ve örgütsel değerlerle uyum gibi değişkenlerin hem bağlılık hem de işten ayrılma niyeti üzerinde etkili olduğu belirtilmektedir.

Buna ek olarak, örgütsel destek algısı, liderlik tarzı, adil iş uygulamaları ve örgütsel değerlerle uyum gibi faktörler hem bağlılık hem de işten ayrılma niyeti üzerinde etkili olmaktadır. Örneğin, çalışanlar kendilerini değerli ve desteklenmiş hissettiklerinde, örgütle psikolojik bağları güçlenmekte ve işten ayrılma niyetleri azalmakta; tersine, algılanan haksızlıklar ve düşük destek, bağlılığı zayıflatıp ayrılma niyetini artırmaktadır. Ayrıca, örgütsel kültür ve işin anlamlılığı, çalışanların örgütle özdeşleşme düzeyini belirleyen önemli unsurlar olarak öne çıkmaktadır.

Sonuç olarak, örgütsel sadakat ve bağlılık, işten ayrılma niyetini azaltan temel tutumsal değişkenler arasında yer almakta; bu nedenle örgütler açısından stratejik bir öneme sahip bulunmaktadır.

Kaynakça Gösterimi

Tamtamış Kurt, A. (2026). Örgütsel Sadakat (İşgören Sadakati)–İşten Ayrılma Niyeti İkilemi: Psikolojik, Örgütsel ve Kültürel Dinamikler. In: Mücevher, M. H. (ed.), Örgütsel Davranışta İkilik: Karşıt Kavramların Gerilim ve Etkileşimi – Cilt 2. Özgür Yayınları. DOI: https://doi.org/10.58830/ozgur.pub1229.c4957

Lisans

Yayın Tarihi

18 March 2026

DOI

Kategoriler