Lezzetin Siyaseti: Coğrafi İşaretler, Unesco ve Gastrodiplomasi Bağlamında Gastro-Milliyetçilik
Şu kitabın bölümü:
Solunoğlu,
A.
(ed.)
2026.
TOURGASTREC II.
Özet
Bu bölüm, coğrafi işaretleri yalnızca yerel kalkınma ve kültürel mirasın korunması çerçevesinde ele alan yaklaşımların ötesine geçerek, yemeğin kimlik, hukuk ve diplomasi alanlarında nasıl siyasal bir anlam kazandığını gastro-milliyetçilik bağlamında incelemektedir. Yemek ve mutfak pratikleri, ulusal kimliğin yalnızca resmî söylemlerle değil; gündelik alışkanlıklar, popüler kültür içerikleri ve turistik deneyimler aracılığıyla da yeniden üretildiği bir alan olarak değerlendirilmektedir. Bu doğrultuda gastro-milliyetçilik, kültürel miras olarak tanınma, hukuki tescil ve uluslararası görünürlük süreçlerinin bir araya geldiği çok katmanlı bir yönetişim alanı olarak ele alınmaktadır.
Çalışma, ulusal mutfağın “doğal” ve kendiliğinden oluşmuş bütün bir yapı olmadığını; belirli yemeklerin seçilmesi, düzenlenmesi ve standartlaştırılmasıyla kurulduğunu kabul etmektedir. Bu kapsamda UNESCO Somut Olmayan Kültürel Miras çerçevesi ve coğrafi işaret sistemi, mutfak unsurlarına uluslararası düzeyde görünürlük ve meşruiyet kazandıran temel kurumsal araçlar olarak ele alınmaktadır. Gastrodiplomasi ise mutfağın kültürel diplomasi ve ülke imajı oluşturma süreçlerindeki rolünü açıklayan bir boyut olarak değerlendirilmiştir. Türkiye örneğinde, 6769 sayılı Kanun, TÜRKPATENT’in tescil kapasitesi ile Gastrodiplomasi Komitesi ve Türk Mutfağı Haftası gibi girişimler üzerinden, bu kurumsal araçların nasıl birlikte işlediği ortaya konulmaktadır.
Sonuç olarak bölüm, tescil sayılarındaki artışın tek başına başarı ölçütü olamayacağını; denetim kapasitesi, değer zinciri yaklaşımı, dijital iletişim stratejileri ve eğitim süreçleriyle desteklenmeyen politikaların etkisinin sınırlı kalacağını vurgulamaktadır. Ayrıca ulusal mutfak anlatılarının kapsayıcı ve çoğulcu biçimde kurulmadığı durumlarda temsil, sınır çizme ve dışlanma dinamiklerinin güçlenebileceği ileri sürülmekte; daha dengeli ve sürdürülebilir bir mutfak yönetişimi için politika çıkarımları sunulmaktadır.
Kaynakça Gösterimi
Lisans
Bu çalışma Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License ile lisanslanmıştır.
Yayın Tarihi
DOI
Kategoriler
Telif Hakkı (c) 2026 Ramazan Göral; Ali Solunoğlu; Ebru Arıcı- Orhan Batman- Gizem Kandemir Altunel- Şehnaz Demirkol- Kübra Kıymet Arslan- Feyza Altun- Mustafa Emre Şirin- Suat Arpacı- Y. Kemal Özekici- Furkan Dursun- Dilek Karakaş- Canan Semint- Serkan Semint- Nuriye Demir- Betül Şahin- Hasan Cinnioğlu- Aysun Gargacı Kınay- Mehtap Baykal Erdoğan- Evrim Karaca- Ezgi Erşahin- Şehnaz Demirkol- Ayhan Başçı- Semra Akar Şahingöz- Selva Atınç- Hale Özgit- Şerif Ahmet Demirdağ- Cihan Yılmaz- Meliha Sena Yıldırgan- Pelin Candar- Özel Kılıç- Duygu Kırmızıkuşak- Mehmet Koçak- Mustafa Demirel- Halit Sökmen- Ahmet Can Göksun- Duran Kuru- Ece Rua Gülal- Sağbetullah Meriç- Yusuf Ormankıran