Türkiye’de Sermaye Birikimi ve Dijitalleşmenin Ekonomik Büyüme Üzerindeki Etkisi: ARDL Yaklaşımı (1993–2024)
Şu kitabın bölümü:
Uçar,
M.
(ed.)
2026.
Küresel Ekonomide Büyüme: Makroekonomik Bir Çerçeve.
Özet
Bu çalışmada Türkiye ekonomisi için 1993–2024 dönemine ait yıllık veriler kullanılarak ekonomik büyüme, sermaye birikimi ve dijitalleşme arasındaki ilişki analiz edilmiştir. Ekonomik büyümeyi temsilen kişi başına reel Gayri Safi Yurtiçi Hasıla (GSYH), sermaye birikimini temsilen brüt sermaye oluşumu ve dijitalleşmeyi temsilen internet kullanım oranı kullanılmıştır. Değişkenler logaritmik dönüşüme tabi tutulmuş ve zaman serisi özellikleri dikkate alınarak analiz gerçekleştirilmiştir.
Çalışmada öncelikle serilerin durağanlık özellikleri Augmented Dickey-Fuller (ADF) testi ile incelenmiştir. Elde edilen sonuçlar, değişkenlerin farklı entegrasyon derecelerine sahip olduğunu göstermiştir. Bu nedenle analizde Autoregressive Distributed Lag (ARDL) yöntemi kullanılmıştır. Bounds testi sonuçlarına göre değişkenler arasında uzun dönemli eşbütünleşme ilişkisi tespit edilememiştir.
Kısa dönem ARDL sonuçları, sermaye birikiminin ekonomik büyüme üzerinde pozitif ve istatistiksel olarak anlamlı bir etkiye sahip olduğunu göstermektedir. Buna karşılık internet kullanım oranının ekonomik büyüme üzerindeki etkisi pozitif olmakla birlikte istatistiksel olarak anlamlı bulunmamıştır. Bu bulgu, dijitalleşmenin ekonomik büyüme üzerindeki etkisinin doğrudan değil, dolaylı kanallar aracılığıyla ortaya çıkabileceğine işaret etmektedir.
Elde edilen sonuçlar, Türkiye ekonomisinde büyümenin büyük ölçüde sermaye birikimine dayandığını, dijitalleşmenin ise henüz ekonomik büyüme üzerinde güçlü ve doğrudan bir etki yaratmadığını göstermektedir. Bu bağlamda dijitalleşmenin büyüme üzerindeki etkisinin artırılabilmesi için insan sermayesi, teknolojik altyapı ve kurumsal yapı gibi tamamlayıcı faktörlerin güçlendirilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.
