Son yıllarda sürdürülebilirlik, tekstil ve moda tasarımı disiplininde çevresel, ekonomik ve sosyal boyutlarıyla ele alınan; araştırma, uygulama ve politika geliştirme süreçlerine yön veren temel kavramlardan biri hâline gelmiştir. Doğal kaynakların hızla tükenmesi, iklim değişikliği, artan atık miktarı ve kontrolsüz tüketim alışkanlıkları; tasarımcıları, araştırmacıları ve sektör paydaşlarını daha sorumlu üretim ve tüketim modelleri geliştirmeye yöneltmektedir. Bu dönüşüm sürecinde moda tasarımı, yalnızca estetik ve işlevsel çözümler üreten bir disiplin olmanın ötesine geçerek çevresel, ekonomik ve toplumsal sorumlulukları da üstlenen bir yapıya evrilmektedir.

“Tekstil ve Moda Tasarımı Alanında Sürdürülebilirlik Üzerine Araştırmalar ve Değerlendirmeler” başlıklı bu eser, sürdürülebilirlik kavramını farklı perspektiflerden ele alan güncel araştırmaları bir araya getirerek alan yazına katkı sunmayı amaçlamaktadır. Kitapta yer alan çalışmalar, tekstil ve moda tasarımında sürdürülebilirliğin çok katmanlı yapısını ortaya koyarken, kuramsal yaklaşımları uygulama örnekleriyle desteklemektedir.

Eserin birinci bölümünde; hızlı moda sisteminin çevresel etkileri karbon ayak izi perspektifinden değerlendirilmiş; üretim ve tüketim süreçlerinin iklim krizi üzerindeki etkileri kapsamlı bir biçimde ele alınmıştır. Eserin ikinci bölümünde; sürdürülebilir moda pazarlaması, tüketici algıları ve marka stratejileri bağlamında incelenerek sürdürülebilirlik söylemlerinin günümüz tüketim kültüründeki yeri tartışılmıştır. Eserin üçüncü bölümünde; sürdürülebilir modada giderek önem kazanan üretüketici (prosumer) yaklaşımına odaklanılmış, kullanıcı katılımını teşvik eden ve giysilerin kullanım ömrünü uzatmayı hedefleyen tasarım önerisi sunulmuştur. Eserin dördüncü bölümünde; sıfır atık tasarım yaklaşımı, denim giysi tasarım süreci üzerinden değerlendirilerek tasarım aşamasında atık oluşumunu önlemeye yönelik yöntemler ve uygulamalar ortaya konulmuştur. Eserin son bölümünde; geleneksel el sanatları ve yerel üretim bilgileri, çağdaş tasarım anlayışı ve yapay zekâ destekli yaratıcı süreçlerle birlikte ele alınarak kültürel mirasın günümüz moda tasarımına aktarılma potansiyeli değerlendirilmiştir. Böylece sürdürülebilirlik kavramının yalnızca çevresel değil, aynı zamanda kültürel ve toplumsal boyutları da görünür kılınmıştır.

Bir araya gelen çalışmalar, sürdürülebilirliğin yalnızca kaynak kullanımını azaltmaya yönelik bir yaklaşım olmadığını; aynı zamanda tasarım süreçlerinin yeniden düşünülmesini, tüketici alışkanlıklarının dönüşümünü, yenilikçi üretim modellerinin geliştirilmesini ve kültürel değerlerin korunmasını içeren bütüncül bir anlayış olduğunu ortaya koymaktadır.

Kitabın hazırlanmasına katkı sağlayan tüm bölüm yazarlarına teşekkür eder, eserin araştırmacılar, akademisyenler, öğrenciler ve sektör profesyonelleri için yararlı bir başvuru kaynağı olmasını dilerim. Ayrıca kitabın, sürdürülebilir tekstil ve moda tasarımı alanında yürütülecek yeni araştırmalara ve uygulamalara ilham vermesini temenni ederim.

Doç. Dr. Mine Ceranoğlu Terece

Editör