Dijital Çağda Liderlik Yaklaşımları: E-Liderlik, Dijital Liderlik ve Veri Tabanlı Karar Alma
Şu kitabın bölümü:
Altıntaş,
M.
&
Korkmaz,
F.
(eds.)
2026.
Yönetim ve Organizasyonun Dijital ve Yapay Zekâ Temelli Dönüşümü: Kuramlar, Yapılar ve Stratejik Yaklaşımlar.
Özet
Dijitalleşme ve bilgi iletişim teknolojilerindeki hızlı ilerlemeler, örgütsel yapıları, iş yapış biçimlerini ve liderlik anlayışlarını köklü bir dönüşüme uğratmıştır. Geleneksel liderlik teorilerinin, dijital çağın belirsizlik, karmaşıklık ve teknolojik bağımlılıkla karakterize edilen örgütsel ortamlarında yetersiz kalması, yeni liderlik yaklaşımlarının geliştirilmesini zorunlu kılmıştır. Teknolojik dönüşümün hız kazanması, kurumsal liderler üzerinde yeni sorumluluklar ve beklentiler oluştururken, dijital çağın gerektirdiği liderlik özelliklerinin önemini artırmıştır. Dijital çağın beraberinde getirdiği belirsizlik, hız ve çok boyutlu karmaşıklık, geleneksel liderlik anlayışlarının yetersiz kalmasına neden olmakta ve bu durum teknoloji, stratejik yönetim ile insan odaklı yaklaşımları bütünleştiren yeni liderlik modellerinin önemini artırmaktadır. Bu doğrultuda, dijital teknolojilerin sunduğu fırsatları örgütsel hedefler doğrultusunda etkin biçimde değerlendirebilen, kurumları dijital dönüşüm süreçlerinde yönlendirebilen, sanal çalışma ortamlarında iletişim ve koordinasyonu sürdürebilen ve aynı zamanda kültürel dönüşümü insan merkezli bir perspektifle destekleyebilen dijital liderlik ve e-liderlik yaklaşımları ön plana çıkmaktadır.
Bu bölüm, dijital çağda öne çıkan e-liderlik, sanal liderlik ve dijital liderlik kavramlarını kapsamlı bir şekilde incelemeyi ve bu yaklaşımlar arasındaki temel benzerlikler ile farklılıkları sistematik olarak ortaya koymayı amaçlamaktadır. Çalışmada öncelikle e-liderlik kavramı, Van Wart vd. (2019) tarafından geliştirilen "Altı Bileşenli Model" çerçevesinde ele alınmaktadır. Ardından geleneksel liderlik ile e-liderlik arasındaki farklar; liderlik kavramı, etkileşim ortamı, iletişim biçimi, güç kaynağı, karar alma süreci ve teknolojinin rolü gibi kriterler açısından karşılaştırılmaktadır. Dijital liderlik kavramı tanıtılmakta ve e-liderlik ile ilişkisi analiz edilmektedir. Bu bağlamda, e-liderliğin belirli bir iletişim ve iş birliği biçimine işaret ederken, dijital liderliğin bütün bir örgüt kültürünün dönüşümünü ifade ettiği vurgulanmaktadır. Ayrıca, bazı araştırmacıların dijital liderliği, e-liderlik, sanal liderlik, teknoloji liderliği ve Liderlik 4.0 gibi kavramları kapsayan bir "şemsiye terim" olarak kullanması değerlendirilmektedir. Son olarak, dijital liderlik yaklaşımlarının etkinliğinde belirleyici rol oynayan veri tabanlı karar alma (VTKA) becerisi, geleneksel karar alma modellerinden farkları bağlamında ele alınmaktadır.
