Gebelerde Sağlığı Koruma ve Geliştirme: Halk Sağlığı Perspektifi
Şu kitabın bölümü:
Aydın Doğan,
R.
&
Hüseyinoğlu,
S.
(eds.)
2025.
Ebelikte Çok Boyutlu Yaklaşımlar: Klinikten Topluma.
Özet
Gebelik, anne ve fetüs sağlığını etkileyen biyolojik, psikolojik ve sosyal boyutlarıyla halk sağlığı açısından kritik bir yaşam dönemidir. Gebelik sürecinde sunulan sağlık hizmetlerinin niteliği, maternal ve perinatal morbidite ve mortalite oranlarını doğrudan etkilemektedir. Bu kitap bölümünde, gebelerde sağlığın korunması ve geliştirilmesi halk sağlığı perspektifinden ele alınmış; koruyucu yaklaşımlar, sağlığı geliştirme stratejileri ve bu süreçleri etkileyen temel belirleyiciler güncel literatür ışığında değerlendirilmiştir.
Bölümde öncelikle gebelikte halk sağlığı yaklaşımı ve sağlığın korunması kavramı ele alınmış; birincil, ikincil ve üçüncül korunma düzeyleri kapsamında koruyucu sağlık hizmetlerinin önemi vurgulanmıştır. Düzenli prenatal izlem, aşılama, tarama testleri ve eğitim–danışmanlık hizmetlerinin, risklerin erken belirlenmesi ve yönetilmesinde kritik rol oynadığı belirtilmiştir. Ayrıca psikososyal risklerin gebelik sonuçları üzerindeki etkisi ele alınarak, koruyucu hizmetlerin yalnızca biyomedikal değil, bütüncül bir yaklaşımla sunulması gerektiği vurgulanmıştır. Gebelikte sağlığın geliştirilmesi, kadınların sağlıkla ilgili karar alma süreçlerine aktif katılımını destekleyen güçlendirme temelli yaklaşımlar çerçevesinde incelenmiştir. Sağlıklı yaşam biçimi davranışları, psikososyal sağlık ve ruhsal iyilik hali, gebelikte sağlığın geliştirilmesinin temel bileşenleri olarak ele alınmıştır. Beslenme, fiziksel aktivite, uyku ve stres yönetimi gibi davranışların yanı sıra sosyal destek, eş katılımı ve psikoeğitim uygulamalarının anne sağlığı üzerindeki olumlu etkileri ortaya konmuştur. Ayrıca gebelikte sağlığın geliştirilmesinin Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri ile ilişkisi vurgulanarak, kadın sağlığının bireysel olduğu kadar toplumsal ve küresel bir öncelik olduğu belirtilmiştir.
