Gebelikte Uyku Sağlığı ve Ebelerin Rolü
Şu kitabın bölümü: Aydın Doğan, R. & Hüseyinoğlu, S. (eds.) 2025. Ebelikte Çok Boyutlu Yaklaşımlar: Klinikten Topluma.

Sibel Karakoç
Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi

Özet

Gebelik, anne adaylarında fizyolojik, hormonal ve psikososyal değişimlerin yoğun yaşandığı kritik bir dönemdir ve bu değişiklikler uyku kalitesini olumsuz yönde etkileyebilir. Gebelerde sık görülen uyku sorunları; uykuyu sürdürmede güçlük, sık uyanmalar, horlama, obstrüktif uyku apnesi, huzursuz bacak sendromu ve insomnia şeklinde ortaya çıkar. Uyku bozuklukları, anne ve fetüs sağlığı açısından önemli riskler taşır; aşırı kilo alımı, gestasyonel diyabet, hipertansiyon, düşük doğum ağırlığı ve doğum sonrası ruh hâli bozuklukları bu riskler arasında sayılabilir. Uyku, REM ve NREM evrelerinden oluşan biyolojik bir süreç olup enerji depolanması, doku onarımı, metabolik düzenleme ve bilişsel yenilenme açısından kritik öneme sahiptir. Gebelikte hormonal değişiklikler, artan fizyolojik yük ve gebeliğe özgü semptomlar uyku bütünlüğünü bozabilir. Bu bağlamda uyku hijyeni uygulamaları; düzenli uyku programı, uygun uyku ortamı, ekran kullanımının sınırlandırılması, kafein ve alkolden kaçınma, düzenli fiziksel aktivite ve rahatlama teknikleri ile desteklenebilir. Ebeler, gebelerin uyku düzenini korumada ve sağlıklı uyku alışkanlıkları kazanmalarında merkezi bir rol oynar. Bireysel danışmanlık, grup eğitimleri ve uyku hijyeni önerileri aracılığıyla gebelerin yaşam kalitesi artırılabilir ve obstetrik komplikasyon riskleri azaltılabilir. Araştırmalar, ebeler tarafından verilen bu eğitim ve destek programlarının gebelerin uyku kalitesi üzerinde olumlu etkileri olduğunu göstermektedir. Kanıta dayalı uygulamaların geliştirilmesi hem anne hem de fetüs sağlığını korumaya yönelik bütüncül bir yaklaşım sunmaktadır.

Kaynakça Gösterimi

Karakoç, S. (2025). Gebelikte Uyku Sağlığı ve Ebelerin Rolü. In: Aydın Doğan, R. & Hüseyinoğlu, S. (eds.), Ebelikte Çok Boyutlu Yaklaşımlar: Klinikten Topluma. Özgür Yayınları. DOI: https://doi.org/10.58830/ozgur.pub1031.c4132

Lisans

Yayın Tarihi

31 December 2025

DOI