Ebeler ve Ebelik Öğrencilerinde Meme Kanseri Farkındalığı ve Kendi Kendine Meme Muayenesi
Şu kitabın bölümü: Aydın Doğan, R. & Hüseyinoğlu, S. (eds.) 2025. Ebelikte Çok Boyutlu Yaklaşımlar: Klinikten Topluma.

Feyza Nur Altınbaş
Karabük Üniversitesi
Nurten Özçalkap
Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi
Kübra Nur Kılıç
Karabük Üniversitesi

Özet

Meme kanseri, dünya genelinde kadınlarda en sık görülen kanser türü olup önemli bir halk sağlığı sorunu olarak varlığını sürdürmektedir. Hastalığın insidans ve mortalite oranlarındaki artış, erken tanı ve tarama programlarının etkin biçimde uygulanmasının gerekliliğini ortaya koymaktadır. Meme kanserinde erken tanı; kendi kendine meme muayenesi (KKMM), klinik meme muayenesi ve mamografi gibi yöntemlerle mümkün olmakta; bu yöntemlerin düzenli ve doğru uygulanması sağkalımı artırmakta ve tedavi başarısını olumlu yönde etkilemektedir. Birinci basamak sağlık hizmetlerinde görev yapan ebeler, kadınlarla sürekli ve doğrudan temas hâlinde olmaları nedeniyle meme kanserine yönelik farkındalığın artırılması, erken tanı davranışlarının kazandırılması ve tarama programlarına katılımın teşvik edilmesinde kritik bir role sahiptir. Bu kitap bölümünde, ebelerin meme kanseri ve KKMM konusundaki bilgi, tutum ve uygulamaları güncel literatür ışığında ele alınmıştır. İncelenen çalışmalar, ebelerin ve ebelik öğrencilerinin meme kanseri hakkında belirli bir bilgi düzeyine sahip olduklarını; ancak bu bilginin her zaman düzenli ve sürdürülebilir bir davranışa dönüşmediğini göstermektedir. Özellikle öz-yeterlilik algısı, algılanan duyarlılık, motivasyon ve sağlık inançları gibi psikososyal faktörlerin KKMM uygulama davranışı üzerinde belirleyici olduğu görülmektedir. Ayrıca, ebelik öğrencilerinin mesleki kimlik gelişimi sürecinde kazandıkları sağlık davranışlarının mezuniyet sonrası bakım uygulamalarına ve toplum eğitimlerine yansıyabileceği vurgulanmaktadır. Sonuç olarak, ebelerde ve ebelik öğrencilerinde KKMM uygulama davranışlarını artırmaya yönelik girişimlerin yalnızca bilgi aktarımına odaklanmaması; tutum ve davranış değişikliğini destekleyen, öz-yeterliliği güçlendiren ve uygulamalı eğitim yaklaşımlarını içeren programlar şeklinde planlanması gerektiği değerlendirilmektedir. Bu yaklaşımın, toplum temelli erken tanı davranışlarının yaygınlaştırılmasına ve meme kanserine bağlı mortalitenin azaltılmasına katkı sağlayacağı düşünülmektedir.

Kaynakça Gösterimi

Altınbaş, F. N. & Özçalkap, N. & Kılıç, K. N. (2025). Ebeler ve Ebelik Öğrencilerinde Meme Kanseri Farkındalığı ve Kendi Kendine Meme Muayenesi. In: Aydın Doğan, R. & Hüseyinoğlu, S. (eds.), Ebelikte Çok Boyutlu Yaklaşımlar: Klinikten Topluma. Özgür Yayınları. DOI: https://doi.org/10.58830/ozgur.pub1031.c4136

Lisans

Yayın Tarihi

31 December 2025

DOI