Erken Cumhuriyet Dönemi Sportif Teşkilatlanma Işığında Beden Eğitimi ve Spor
Şu kitabın bölümü:
Alaeddinoğlu,
V.
&
Turan,
M.
&
Akkuş,
E.
&
Yılmaz,
H.
H.
(eds.)
2025.
Beden Eğitimi ve Spor Öğretiminde Akademik Araştırmalar.
Özet
Cumhuriyetin ilanı ile spor, bedensel bir faaliyet değil aynı zamanda vatan savunması, milli kimlik kavramlarıyla da ilişkilendirilen toplumsal bir hareket olmuştur. Erken cumhuriyet dönemi olarak adlandırılan 1923-1950 yılları arasında sportif anlamda ciddi atılımlar gerçekleştirilmiştir. Bu dönem beden eğitimi ve spor faaliyetlerine yön veren kurumsal örgütler ışığında kendi içerisinde üç bölüme ayrılmıştır.
Bu dönemin ilk kurumsal örgütü 1923-1936 Türkiye İdman Cemiyetleri İttifakıdır. Bu kurum 1922-1936 yıllarında görev yapmıştır. Bu örgüt yeni neslin sağlıklı, disiplinli ve milli bilince sahip bireyler olarak yetişmelerini amaçlamıştır. Spor kulüplerini bir araya getirip federasyonların kurulmasını da sağlamıştır.
Türkiye İdman Cemiyetleri İttifakı feshedilmesiyle yerini Türk Spor Kurumuna bırakmıştır. Bu kurumda, 1936-1938 yılları arasında görev yapmıştır. Cumhuriyet Halk Partisi bünyesinde dönemin beden eğitimi ve spor faaliyetlerini organize ederken devletçilik ilkesini benimsemiştir. 3530 sayılı yasa ile kurulan Beden Terbiyesi Genel Müdürlüğüne bırakmıştır.
Beden Terbiyesi Genel Müdürlüğü döneminde beden eğitimi ve spor kamu hizmeti olarak görülmüştür. Bu kurum 1938-1982 yılları arasında faaliyet göstermiştir. Ülke çapında spor seferberliği başlatılmıştır. Spor yurtları kurulmuş, kadınlar spor faaliyetlerinin içinde yer almaya başlamış ve ortaokul ile liselerde beden eğitimi ders saatleri attırılmıştır. Hem yurt içi hem de yurt dışı sportif faaliyetlere katılım olmuş ve önemli başarılar elde edilmiştir.
Erken cumhuriyet döneminde beden eğitimi ve spor alanında gerçekleştirilen faaliyetlerle spor kurumsal bir kimliğe bürünmüştür. Spor hem eğitim hem de toplumsal hayatla bütünleşmiştir. Savaş yıllarını kapsayan bu dönemde yapılan sportif faaliyetlerle bir yandan gençleri ülke savunmasına hazır hale getirmek diğer yandan da milli kalkınma ve kültürel kimlik edinme amaçlanmıştır.
Bu bölümde Erken Cumhuriyet Dönemin’ de (1923-1950) ülkemizdeki beden eğitimi ve spor alanındaki değişim ve gelişim aşamaları hakkında bilgi vermeye çalıştık.
