Dijital Çağda İş Sağlığı: Yapay Zekâ Destekli Güvenli Çalışma Ortamları
Şu kitabın bölümü: İnci, Ü. H. (ed.) 2025. Yapay Zekâ Çağında İnsan: Sanattan Sağlığa, Toplumdan Teknolojiye.

Emineana Ahmetoğlu
KTO Karatay Üniversitesi

Özet

Dijitalleşmenin çalışma yaşamında hızla yaygınlık kazanması, iş sağlığı ve güvenliği alanında kullanılan yöntemlerin yeniden gözden geçirilmesini zorunlu kılan kapsamlı bir dönüşüme işaret etmektedir. İş kazalarının günümüzde çoğunlukla insan hataları, makine ve ekipman arızaları, çevresel koşullardaki beklenmeyen değişimler ile örgütsel süreçlerdeki eksikliklerin etkileşimi sonucunda meydana geldiği bilinmektedir. Bu çok yönlü yapı, geleneksel risk değerlendirme modellerinin değişken ve dinamik risk ortamını öngörmede yetersiz kalmasına neden olmaktadır. Bu bağlamda yapay zekâ, büyük veri analitiği, görüntü işleme algoritmaları ve nesnelerin internetine dayalı teknolojiler, iş kazalarının önlenmesine yönelik daha bütüncül ve proaktif çözümler sunarak güvenlik yönetiminde giderek daha kritik bir rol üstlenmektedir.

Tahmine dayalı yapay zekâ sistemleri; geçmiş kazalara ilişkin veri setlerini, sensör tabanlı ölçümleri, üretim süreçlerindeki operasyonel parametreleri ve çalışan davranış örüntülerini birlikte değerlendirerek potansiyel tehlikelerin ortaya çıkma olasılığını belirleyebilmektedir. Bu yaklaşım, özellikle yüksek risk içeren sektörlerde erken uyarı mekanizmalarının etkinliğini artırmakta ve koruyucu önlemlerin zamanında uygulanmasına olanak sağlamaktadır. Benzer şekilde görüntü işleme temelli güvenlik çözümleri, kişisel koruyucu donanım kullanımının takibi, tehlikeli bölgelere girişlerin izlenmesi ve riskli davranışların otomatik olarak sınıflandırılması gibi alanlarda yüksek doğruluk sunmaktadır.

Giyilebilir sensörler ise çalışanların fizyolojik durumlarını, ergonomik yüklenme düzeylerini ve çevresel risk göstergelerini gerçek zamanlı olarak izleyerek yorgunluk, dikkat azalması veya ısıl stres gibi kazaya zemin hazırlayan unsurların erken teşhisine katkı sağlamaktadır. Bununla birlikte veri gizliliği, etik izleme sınırları, algoritmik yanlılık ve maliyet gibi unsurların dikkatle ele alınması gerektiği unutulmamalıdır. Yapay zekâ destekli güvenlik uygulamalarının sürdürülebilir biçimde başarılı olabilmesi, teknik yararların ötesinde çalışan haklarını gözeten şeffaf ve etik bir yaklaşım gerektirmektedir.

Kaynakça Gösterimi

Ahmetoğlu, E. (2025). Dijital Çağda İş Sağlığı: Yapay Zekâ Destekli Güvenli Çalışma Ortamları. In: İnci, Ü. H. (ed.), Yapay Zekâ Çağında İnsan: Sanattan Sağlığa, Toplumdan Teknolojiye. Özgür Yayınları. DOI: https://doi.org/10.58830/ozgur.pub1098.c4383

Lisans

Yayın Tarihi

30 December 2025

DOI

Kategoriler