Gemi İnşa Sanayinde Otofinansman Kapasitesini ve Finansal Sürdürülebilirliği Belirleyen Unsurlar: Türkiye Örneği
Şu kitabın bölümü: Akkaynak, B. (ed.) 2025. Finans Teori ve Uygulamaları.

Elif Sinem Köse
Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi
Berk Yıldız
Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi

Özet

Bu çalışma, Türkiye’de gemi inşa sanayinde faaliyet gösteren firmaların otofinansman kapasitelerini ve finansal sürdürülebilirliklerini belirleyen temel unsurları incelemektedir. Yüksek sabit sermaye gereksinimi, uzun üretim ve teslim süreleri ile proje bazlı gelir yapısının hâkim olduğu gemi inşa sanayi, finansman kararlarının firma performansı üzerinde belirleyici olduğu sermaye yoğun sektörler arasında yer almaktadır. Bu bağlamda, firmaların içsel kaynak yaratma gücünü temsilen aktif kârlılık oranı bağımlı değişken olarak ele alınmış; borçlanma ve likidite yapısını yansıtan temel finansal oranların kârlılık üzerindeki etkileri analiz edilmiştir. Analiz, 2010–2022 dönemini kapsayan firma düzeyinde panel veri seti kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Modelde tespit edilen değişen varyans ve otokorelasyon sorunları dikkate alınarak tahminler, firma-özel sabit etkiler çerçevesinde ve Driscoll–Kraay sağlam standart hataları kullanılarak yapılmıştır. Bulgular, finansal kaldıraç oranının aktif kârlılık üzerinde negatif ve istatistiksel olarak anlamlı bir etkiye sahip olduğunu; buna karşılık likidite düzeyini temsil eden cari oranın aktif kârlılığı pozitif ve anlamlı biçimde etkilediğini göstermektedir. Sonuçlar, gemi inşa sanayinde firmaların yüksek borçlanmadan kaçınarak içsel kaynaklara yönelme eğiliminde olduklarını ortaya koymakta ve Finansman Hiyerarşisi Teorisi ile uyum sergilemektedir. Ayrıca, borçlanmanın kârlılık üzerindeki olumsuz etkisi, sermaye yoğun sektörlerde finansal risklerin önemini vurgulayan Dengeleme Teorisi çerçevesinde de anlamlıdır. Bu yönüyle çalışma, otofinansman kapasitesinin gemi inşa sanayinde sürdürülebilir büyümenin temel bileşenlerinden biri olduğunu ortaya koymaktadır.

Kaynakça Gösterimi

Köse, E. S. & Yıldız, B. (2025). Gemi İnşa Sanayinde Otofinansman Kapasitesini ve Finansal Sürdürülebilirliği Belirleyen Unsurlar: Türkiye Örneği. In: Akkaynak, B. (ed.), Finans Teori ve Uygulamaları. Özgür Yayınları. DOI: https://doi.org/10.58830/ozgur.pub1108.c4468

Lisans

Yayın Tarihi

29 December 2025

DOI

Kategoriler