IoT ve AIoT’ye Giriş: Kavramlar, Mimari Yaklaşımlar ve Uygulama Alanları
Şu kitabın bölümü: Arslan, S. (ed.) 2025. Elektrik‑Elektronik ve Haberleşme Mühendisliğinde Güncel Araştırmalar ve Değerlendirmeler I.

Ahmet Özmen
Karadeniz Teknik Üniversitesi

Özet

Bu bölümde Nesnelerin İnterneti (IoT) ve Nesnelerin Yapay Zekâsı (AIoT) kavramları, temel bileşenleri, mimari yaklaşımları ve başlıca kullanım senaryoları bütüncül bir çerçevede ele alınmıştır. IoT, sensörler ve ağ altyapısı aracılığıyla fiziksel dünyadan veri toplayan, bu veriyi ileten ve uygulama katmanında hizmete dönüştüren bir ekosistem olarak tanımlanmış; akıllı ev, sağlık, tarım, çevre izleme, ulaşım, akıllı şehirler ve endüstri gibi alanlarda sunduğu katkılar vurgulanmıştır. IoT’nin hızla artan veri üretimi ve gerçek zamanlı karar ihtiyacı nedeniyle yapay zekâ ile bütünleşerek AIoT’ye evrildiği açıklanmıştır. AIoT’nin, veriyi yalnızca iletmek yerine analiz eden ve yerel düzeyde çıkarım üreten bir yapı sunduğu; ancak bunun hesaplama yükü, depolama gereksinimi ve veri güvenliği gibi zorlukları da beraberinde getirdiği belirtilmiştir. IoT’nin mimarisinde üç katmanlı yaklaşım temel alınmış, bulut bilişim ve uç bilişimin rolü gecikme, bant genişliği ve performans gereksinimleri bağlamında tartışılmıştır. AIoT mimarisinde ise uç-bulut düzeyinden buluta uzanan katmanlı yapı açıklanmıştır. Bulut tabanlı ve uç-bulut iş birliğine dayalı paradigmalar karşılaştırılmıştır. Son olarak günümüzde AIoT’nin, otomasyondan öte kestirim, uyarlama ve optimizasyon kapasitesini artırmasında katkı sağlamasının yanı sıra TinyML, federatif öğrenme, dijital ikiz ve uçta görüntü işleme gibi yeni yaklaşımların uygulama alanı olmuştur.

Kaynakça Gösterimi

Özmen, A. (2025). IoT ve AIoT’ye Giriş: Kavramlar, Mimari Yaklaşımlar ve Uygulama Alanları. In: Arslan, S. (ed.), Elektrik‑Elektronik ve Haberleşme Mühendisliğinde Güncel Araştırmalar ve Değerlendirmeler I. Özgür Yayınları. DOI: https://doi.org/10.58830/ozgur.pub1128.c4606

Lisans

Yayın Tarihi

30 December 2025

DOI