Tüketicilerin Sosyo-Demografik Özelliklerinin Elektronik Alışveriş Sıklığına Etkisi: Türkiye Örneği
Şu kitabın bölümü:
Yavuz,
E.
(ed.)
2025.
Yeni Nesil Pazarlama: Dijital Çağda Tüketiciyle Yeniden Bağ Kurmak.
Özet
Bu araştırmada, Türkiye’de tüketicilerin elektronik alışveriş davranışını etkileyen faktörlerin belirlenmesi amaçlanmıştır. Çalışmada, 2023 yılında Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) adrese dayalı nüfus kayıt sistemine kayıtlı 10.688 bireyle gerçekleştirilen anketlerden elde edilen veriler kullanılmıştır. Bulgular, bireylerin %36,64’ünün kişisel bilgisayara sahip olduğunu, buna karşın internet aboneliği oranının %79,01’e ulaştığını göstermektedir. Bu durum, hanelerde internet erişiminin yaygınlaştığını ve cep telefonlarının bilgisayarlara kıyasla daha yoğun biçimde tercih edildiğini ortaya koymaktadır. Nitekim hanelerde en yüksek oranı (%44,26) iki cep telefonuna sahip olanlar oluşturmuştur. E-alışveriş yapmayan bireylerin gelirlerinin %93,72’sini harcadıklarını; haftada iki ya da üç kez e-alışveriş yapanların ise gelirlerinin %10,6 fazlasını harcadıklarını göstermektedir. Ki-kare analizi sonuçlarına göre e-alışveriş, demografik değişkenlerden anlamlı biçimde etkilenmektedir. Özellikle genç, eğitimli, evli ve yüksek gelirli bireylerin çevrimiçi alışverişe daha fazla yöneldiği tespit edilmiştir. Araştırma bulguları, farklı sosyo-demografik gruplar için farklı stratejilerin geliştirilmesi gerektiğine işaret etmektedir. Genç ve bekar bireyler için hızlı teslimat, indirim kampanyaları ve mobil uyumlu uygulamalar öne çıkarılabilirken; evli ve geniş aileler için temel ihtiyaçlara yönelik avantajlı paketler ve kolay ödeme seçenekleri önem taşımaktadır. Ayrıca düşük gelirli ve düşük eğitimli gruplarda dijital okuryazarlığı geliştirmeye yönelik politikaların yanı sıra uygun fiyatlı ürün seçeneklerinin sunulması e-alışverişin yaygınlaşmasına katkı sağlayacaktır. Sonuç olarak, çevrimiçi alışveriş platformlarının çeşitli, kaliteli ve güvenilir ürün yelpazeleri sunmaları ve kullanıcı odaklı stratejiler geliştirmeleri, Türkiye’de e-alışverişin daha geniş kitlelere ulaşmasını destekleyecektir.
