Korece ve Türkçe Üzüntü Metaforlarındaki Benzerlik ve Farklılıklar

Özlem Gökçe
Ankara Üniversitesi
https://orcid.org/0000-0002-5782-1657
M. Ertan Gökmen (ed)
Ankara Üniversitesi
https://orcid.org/0000-0002-1035-4457

Özet

Metafor insanın kavram dünyasında oluştuğundan kavramsal metafor kuramcıları Lakoff ve Johnson (2003) ve uygulayıcılarında evrensellik vurgusu göze çarpmaktadır. Evrensellik iddiasının ise çoğunlukla İngilizce örneklerle başladığı bilinmektedir. Bu noktada Kövecses (2005) kavramsal metafor kuramı her ne kadar bedenleşmiş bilişe dayandığından evrensel olsa da “variation” terimiyle diller arasında birtakım farklılıklar da olabileceğini belirtmiştir. Kültüre özgü farklılıkların diller arasında duygu metaforlarında da farklılıklara yol açtığını göstermesi amacıyla birçok araştırmacı farklı dillerden örnekler göstermiştir. Bu araştırma, Korece ve Türkçedeki üzüntü metaforlarını ele alarak hem kavramsal metafor kuramının evrenselliğini sınamakta hem de birbirlerinden çok farklı coğrafyalarda konumlanan ancak aralarında uzun bir tarihsel bağ bulunan iki kültürün üzüntü duygusunu nasıl kavramsallaştırdığını tespit etmeye çalışmıştır.

Çalışma kapsamında çevrimiçi derlemlerden toplanan veriler karşılaştırılarak iki dilde de üzüntü duygusunun kavramsallaştırılmasında kullanılan kaynak alanlar belirlenerek Korece ve Türkçe arasındaki benzerlikler ve farklılıklar ortaya konmuştur.

Korece ve Türkçedeki üzüntü metaforlarının karşılaştırılması sonucu Korece ve Türkçedeki duygu metaforlarının evrensellik iddiasına örnek gösterilen İngilizce literatürün verileriyle uyumlu sonuçlar sunduğu fark edilmiştir. Bununla birlikte karşılaştırma sonucu iki dile özgü durumların da oldukça fazla olduğu tespit edilmiştir. Bu sonuç, duyguların kavramsallaştırılması söz konusu olduğunda kültürün ve coğrafyanın oldukça etkin olduğunu göstermektedir.

Bu çalışma gerek kavramsal metafor kuramının evrenselliğini sınamak gerekse aralarında birçok kültürel benzerlik bulunan Korece ve Türkçe konuşucularının üzüntü gibi en temel duyguları hangi yollarla kavramsallaştırdığı ve dile döktüğünü göstermesi açısından alana önemli bir katkı sunacağı düşünülmektedir.

Kaynakça Gösterimi

Gökçe, Ö. & Gökmen, M. E. (ed.) (2025). Korece ve Türkçe Üzüntü Metaforlarındaki Benzerlik ve Farklılıklar. Özgür Yayınları. DOI: https://doi.org/10.58830/ozgur.pub1150

Lisans

Yayın Tarihi

30 December 2025

ISBN

PDF
978-625-8562-51-4

DOI

İstatistikler

Görüntülenme
19
İndirilme
7

Kategoriler