Türkiye’de CDS Primlerinin Makroekonomik Dinamikleri: ARDL Yaklaşımı
Şu kitabın bölümü: Özkul, G. (ed.) 2026. Para, Banka ve Finans: Teori, Politika ve Uygulama Ekseninde Güncel Yaklaşımlar.

Ahmet Oğuz Akgüneş
Kırklareli Üniversitesi

Özet

Bu çalışma, Türkiye’nin risk primini temsil eden CDS primlerinin makroekonomik koşullar ve küresel finansal belirsizlikle ilişkisini incelemektedir. Analizde CDS; enflasyon (ENF), faiz oranı (F), döviz kuru (D), dış dengeyi temsilen ihracat-ithalat farkı (DT) ve küresel risk iştahını ölçen VIX endeksi ile birlikte ele alınmaktadır. Çalışmanın temel amacı, 2008Q1-2025Q4 dönemi arasında ülke riskinin yalnızca yerel makro göstergelerle değil, aynı zamanda küresel riskten kaçış dönemlerinde güçlenen dışsal faktörlerle birlikte nasıl belirlendiğini ortaya koymaktır. Kullanılan ARDL modellemesi kısa dönem dalgalanmalar ile uzun dönem denge ilişkisini aynı çerçevede değerlendirmeye imkân tanımaktadır. Böylece CDS primlerinin hem iç yönünden hem de küresel oynaklık yönünden (VIX) duyarlılığı tartışılabilmektedir. Bulgular genel olarak, CDS primlerinin makro-finansal değişkenlerle uzun dönemli bir ilişki içerisinde hareket ettiğine ve özellikle döviz kuru ile VIX endeksindeki artışların ülke risk primini yükseltici yönde etkiler üretebildiğine işaret etmektedir. Faiz ve dış denge göstergeleri de modele bağlı olarak CDS üzerinde anlamlı olabilmektedir. Enflasyonun etkisi ise bazı dönemlerde diğer değişkenler tarafından gölgelenebilmektedir. Sonuçlar, Türkiye’de ülke riskinin belirlenmesinde küresel risk iştahının ve kur dinamiklerinin merkezi rolünü vurgulamakta olup politika açısından, risk primini azaltmaya yönelik stratejilerin yalnızca iç makro istikrara değil aynı zamanda küresel şoklara karşı kırılganlığı azaltacak önlemlere (rezerv yeterliliği, dış finansman yapısı ve güvenilir politika iletişimi) odaklanması gerektiğini göstermektedir.

Kaynakça Gösterimi

Akgüneş, A. O. (2026). Türkiye’de CDS Primlerinin Makroekonomik Dinamikleri: ARDL Yaklaşımı. In: Özkul, G. (ed.), Para, Banka ve Finans: Teori, Politika ve Uygulama Ekseninde Güncel Yaklaşımlar. Özgür Yayınları. DOI: https://doi.org/10.58830/ozgur.pub1233.c4987

Lisans

Yayın Tarihi

17 March 2026

DOI

Kategoriler