Dijital Tükenmişlikten (Digital Burnout) Dijital Gelişime (Digital Flourishing): Endüstri 5.0 Bağlamında Pozitif Teknoloji Yaklaşımı
Şu kitabın bölümü: Yazar, F. F. (ed.) 2026. Örgütsel Davranış 5.0: İnsan Odaklı Yönetimin Geleceği ve Değişen İş Ekosisteminde Örgütsel Davranış.

Güray Yılmaz

Özet

Dijital teknolojilerin hızla gelişmesi, bireylerin günlük yaşamlarını, çalışma biçimlerini ve sosyal etkileşimlerini önemli ölçüde dönüştürmüştür. İnternet altyapısının yaygınlaşması, mobil cihazların sürekli erişilebilir hale gelmesi ve çevrimiçi platformların gündelik yaşamın merkezine yerleşmesi, bireylerin dijital ortamlarda geçirdiği süreyi belirgin biçimde artırmıştır. Bu dönüşüm bir yandan bilgiye erişimi kolaylaştırarak üretkenlik ve iletişim süreçlerinde önemli avantajlar sağlarken, diğer yandan sürekli bağlantıda kalma baskısı ve yoğun dijital etkileşim gibi faktörler bireylerde yeni stres kaynaklarının ortaya çıkmasına yol açmıştır. Bu bağlamda dijital tükenmişlik kavramı, dijital teknolojilere yoğun maruz kalma sonucunda ortaya çıkan zihinsel, duygusal ve davranışsal yıpranma sürecini açıklayan önemli bir kavram olarak öne çıkmaktadır. Bu çalışma, dijital tükenmişlik (digital burnout) olgusunu Endüstri 5.0’ın insan merkezli yaklaşımı, dijital gelişim (digital flourishing) kavramı ve pozitif teknoloji perspektifi çerçevesinde ele almayı amaçlamaktadır. Araştırmada dijital teknolojilerin bireyler üzerinde oluşturabileceği tükenmişlik riskleri ile bu teknolojilerin bireysel gelişimi destekleyebilecek potansiyeli birlikte değerlendirilmiştir. Bu kapsamda çalışmada iki temel yaklaşım üzerinde durulmuştur: dijital tükenmişliği azaltmaya yönelik önleyici yaklaşım ve teknolojinin bireyin psikolojik iyi oluşunu, üretkenliğini ve sosyal bağlılığını desteklemesini amaçlayan destekleyici yaklaşım. Sonuç olarak dijital çağda teknolojinin birey üzerindeki etkilerinin yalnızca risk ve stres boyutlarıyla ele alınmasının yetersiz olduğu; teknolojinin insan merkezli tasarım ilkeleri doğrultusunda kullanılması halinde bireyin gelişimini ve iyi oluşunu destekleyen bir araç haline gelebileceği değerlendirilmiştir.

Kaynakça Gösterimi

Yılmaz, G. (2026). Dijital Tükenmişlikten (Digital Burnout) Dijital Gelişime (Digital Flourishing): Endüstri 5.0 Bağlamında Pozitif Teknoloji Yaklaşımı. In: Yazar, F. F. (ed.), Örgütsel Davranış 5.0: İnsan Odaklı Yönetimin Geleceği ve Değişen İş Ekosisteminde Örgütsel Davranış. Özgür Yayınları. DOI: https://doi.org/10.58830/ozgur.pub1239.c5021

Lisans

Yayın Tarihi

17 March 2026

DOI

Kategoriler