Tabağın Hikayesi: Mutfak Mirasını Korumak mı, Pazarlamak mı?
Şu kitabın bölümü:
Solunoğlu,
A.
(ed.)
2026.
TOURGASTREC II.
Özet
Postkolonyal teori ve gastrosofi kavramlarının sentezini kullanan bu teorik ve keşifsel çalışma; yemeği salt biyolojik bir yakıt veya hedonistik bir tüketim nesnesi olarak değil, tarihsel hafızanın ve kolektif kimliğin kodlandığı yenilebilir bir arşiv olarak konumlandırmayı amaçlamaktadır. Çalışma, Hauck-Lawson’ın gıda sesi (Food Voice) kavramından hareketle; mutfak mirasını küresel homojenleşme ve Batı merkezli gastronomi hiyerarşisi karşısında, sesi duyulmayan veya geri planda bırakılmış toplulukların varoluşlarını haykırdıkları karmaşık bir göstergebilimsel sistem ve politik bir direniş alanı olarak analiz etmektedir.
Yöntem, eleştirel bir literatür incelemesi yoluyla miraslaştırma sürecini yapıbozuma uğratmayı ve kurumsallaşmış mirasın sosyo-politik çerçevelerini incelemeyi içerir. Bu bağlamda çalışma üç ana eksene oturmaktadır: Birincisi, İtalya’nın 2025 UNESCO girişimi üzerinden, mutfak mirasının statik bir koruma nesnesi olmaktan çıkarılıp, mutfak egemenliği ve biyoçeşitlilik ekseninde nasıl bütüncül bir ekosisteme dönüştürüldüğü tartışılmaktadır. İkincisi, turizm paradoksu ele alınarak; ekonomik sürdürülebilirlik adına yapılan markalaşma çalışmalarının, yaşayan gelenekleri nasıl müzeleştirme ve sahneye konmuş otantiklik riskleriyle karşı karşıya bıraktığı incelenmektedir. Üçüncüsü ise; Türkiye (Gaziantep Baklavası) ve Meksika örnekleri üzerinden, Coğrafi İşaretlerin sadece bir pazarlama etiketi değil, sömürgeci mülksüzleştirmeye karşı hukuki bir kalkan ve stratejik bir diplomasi aracı olduğu ortaya konulmaktadır.
Çalışma, mutfak mirasının dayanıklılığının, tariflerin dondurulmasından ziyade üretimin sosyo-kültürel bağlamlarının korunmasına bağlı olduğu sonucuna varmaktadır. Nihai olarak, yenilebilir arşivin gerçek değerinin, dijital çağın görsel tüketim baskısına rağmen gündelik yaşam pratikleri içinde sürekli yeniden üretilmesinde ve sahiplenilmesinde yattığı savunulmaktadır.
Kaynakça Gösterimi
Lisans
Bu çalışma Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License ile lisanslanmıştır.
Yayın Tarihi
DOI
Kategoriler
Telif Hakkı (c) 2026 Ramazan Göral; Ali Solunoğlu; Ebru Arıcı- Orhan Batman- Gizem Kandemir Altunel- Şehnaz Demirkol- Kübra Kıymet Arslan- Feyza Altun- Mustafa Emre Şirin- Suat Arpacı- Y. Kemal Özekici- Furkan Dursun- Dilek Karakaş- Canan Semint- Serkan Semint- Nuriye Demir- Betül Şahin- Hasan Cinnioğlu- Aysun Gargacı Kınay- Mehtap Baykal Erdoğan- Evrim Karaca- Ezgi Erşahin- Şehnaz Demirkol- Ayhan Başçı- Semra Akar Şahingöz- Selva Atınç- Hale Özgit- Şerif Ahmet Demirdağ- Cihan Yılmaz- Meliha Sena Yıldırgan- Pelin Candar- Özel Kılıç- Duygu Kırmızıkuşak- Mehmet Koçak- Mustafa Demirel- Halit Sökmen- Ahmet Can Göksun- Duran Kuru- Ece Rua Gülal- Sağbetullah Meriç- Yusuf Ormankıran