İşte Var Olamama
Şu kitabın bölümü: Tavlan Soydan, N. (ed.) 2026. Yönetim ve Organizasyon Araştırmaları: Kuram ve Uygulamalar.

Ahu Sezgin
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi
Emrah Köksal Sezgin
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi

Özet

Presenteeism, çalışanın fiziksel veya zihinsel olarak çalışamayacak durumda olmasına rağmen iş başında bulunması durumunu ifade eden, modern iş dünyasının önemli ancak göz ardı edilen sorunlarından biridir. Geleneksel devamsızlık (absenteeism) kavramının aksine, bu kavram işe gitmemeyi değil, iş yerinde olup ruhen orada olmama halini belirtmektedir. Bu durumun temelinde genellikle iş güvencesizliği, ağır iş yükü, sadakat duygusu veya hastalığın bir zayıflık göstergesi olarak algılanması gibi psikososyal faktörler yatmaktadır. Presenteeism kısa vadede işlerin aksamamasına neden oluyormuş gibi görünse de bu durum tamamen yanlış bir yaklaşımdır. Çünkü presenteeism uzun vadede hem birey hem de örgüt için yıkıcı olumsuz etkiler doğurur. Birey üzerinde kronik yorgunluk, tükenmişlik sendromu ve mevcut sağlık sorunlarının derinleşmesi görülürken, örgütsel anlamda hatalı karar verme oranlarında artış, iş kazaları, moral bozukluğu ve dolaylı maliyetlerin devamsızlık maliyetlerini katlayarak aşması söz konusudur. Araştırmalar, verim kaybının doğrudan işe gelmemekten daha yüksek ekonomik zarara yol açtığını göstermektedir. Yöneticilerin, çalışanların sağlık durumlarına duyarlılık göstermesi ve hastayken dinlenme kültürünü teşvik etmesi mücadelenin ilk adımıdır. Ayrıca esnek çalışma modellerinin benimsenmesi, psikolojik güvenlik ortamının tesisi ve performans kriterlerinin sadece "ofiste geçirilen süre" üzerinden değil, somut çıktılar üzerinden değerlendirilmesi, presenteeism döngüsünü kırmak için önemlidir. Sonuç olarak presenteeism bir insan kaynakları yönetimi problemidir ve çözümü iş-yaşam dengesini önceleyen bir kurumsal iklimden geçmektedir.

Kaynakça Gösterimi

Sezgin, A. & Sezgin, E. K. (2026). İşte Var Olamama. In: Tavlan Soydan, N. (ed.), Yönetim ve Organizasyon Araştırmaları: Kuram ve Uygulamalar. Özgür Yayınları. DOI: https://doi.org/10.58830/ozgur.pub1333.c5315

Lisans

Yayın Tarihi

24 June 2026

DOI

Kategoriler