Sürdürülebilirlik Kavramının Evrimi ve Pazarlamaya Etkisi
Şu kitabın bölümü:
Villi,
B.
(ed.)
2026.
İklim Krizi Çağında Pazarlama: Sürdürülebilirlik, Tüketim ve Kurumsal Sorumluluk.
Özet
Çok boyutlu bir yapısı olan sürdürülebilirlik kavramı, ilk başta çevre koruma faaliyetleri ile gündeme gelmiş ancak yıllar içerisinde sürekli değişim geçirmiştir. Günümüzde sürdürülebilirlik, sürdürülebilir kalkınma ve sürdürülebilir pazarlama ekonomik, çevresel ve sosyal olmak üzere üç temel boyut çerçevesinde ele alınmaktadır. Geleneksel pazarlama anlayışının değişimi toplumsal pazarlama dönemi ile başlamıştır. Pazarlama dönemleri 1900’lü yıllardan itibaren üretim dönemi, ürün dönemi, satış dönemi, pazarlama dönemi ve toplumsal pazarlama dönemi olarak sınıflandırılmaktadır. Tüketici isteklerine pazarlama döneminde odaklanılmaya başlanılmış olup, pazarlamanın 4P kuralı diye de bilinen ürün, fiyat, dağıtım ve tutundurmadan oluşan pazarlama karması elemanları bu dönemde ortaya çıkmıştır. Toplumsal pazarlama dönemi, toplumun refahını ve çevresel sürdürülebilirliği dikkate alama özelliği ile sürdürülebilir kalkınma ve sürdürülebilir pazarlama faaliyetlerinin başlangıç noktasını oluşturmaktadır. Bu dönemin ardından pazarlama anlayışında yeni kavramlar hızla ortaya çıkmaya ve kurumsal ve küresel bazda etkisini hissettirmeye başlamıştır. Yeşil pazarlama, eleştirel pazarlama, ilişkisel pazarlama, sosyal pazarlama gibi yönelimler toplum, tüketici ve çevreyi hedef almaktadır. Bu çalışmada sürdürülebilirlik kavramının gelişimi, tarihsel olarak sürdürülebilirlik konusunda ortaya çıkan yaklaşımlar ve bu yaklaşımların, tarihsel olarak ortaya çıkan pazarlama anlayışları üzerindeki etkisi incelenmektedir. Sanayi Devriminin ortaya çıkardığı çevre sorunlarına tepki olarak başlayan süreç, 20. yüzyılın ikinci yarısından itibaren kurumsal ve küresel politikalarla çok boyutlu bir yapıya bürünmüştür. Özellikle Birleşmiş Milletler öncülüğünde geliştirilen yaklaşımlar, sürdürülebilirliği çevresel, ekonomik ve sosyal boyutlarıyla ele alınan bütüncül bir yapıya dönüştürmüştür. Çalışmanın sürdürülebilir pazarlama literatürüne önemli katkı sağlayacağı, pazarlama ile ilgili paydaşlara yol gösterici olacağı öngörülmektedir.
