Türk Mitolojisinin Grafik Tasarımda Yeniden Üretimi: Kozmolojik Semboller, Şamanik İmgeler ve Görsel Kimlik Tasarımı
Şu kitabın bölümü: Çeken, B. (ed.) 2026. Grafik Tasarımda Kuramsal Uygulamalar 1.

Gültekin Akengin
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi
Mustafa Merdin
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi

Özet

Mitoloji, toplumların evreni, insanı ve kutsalı anlamlandırma biçimlerini yansıtan önemli kültürel miras unsurlarından biridir. Türk mitolojisi ise Gök Tanrı inancı, Hayat Ağacı, Bozkurt, Umay Ana, Şaman figürü ve Göktürk yazısı gibi zengin sembolik yapılarıyla Türk kültürel belleğinin temel kaynaklarından birini oluşturmaktadır. Bu bölümde Türk mitolojisinin grafik tasarım alanındaki yansımaları incelenmiş; mitolojik sembollerin çağdaş görsel iletişim uygulamalarında nasıl yeniden üretildiği ele alınmıştır. Çalışmada mitoloji ve görsel iletişim arasındaki ilişki kültürel bellek, sembolizm ve görsel kimlik kavramları çerçevesinde değerlendirilmiştir. Türk mitolojisinin temel görsel kodları olan Gök Tanrı, Hayat Ağacı, Bozkurt, Umay Ana ve Şaman figürlerinin grafik tasarım açısından taşıdığı anlamlar açıklanmış; bu sembollerin logo tasarımı, afiş tasarımı, tipografi, dijital illüstrasyon ve dijital oyun tasarımı gibi alanlardaki kullanım biçimleri tartışılmıştır. Ayrıca Göktürk alfabesinin tipografik bir miras olarak çağdaş tasarım uygulamalarındaki yeri değerlendirilmiş ve dijital oyun sektöründe Türk mitolojisinin sunduğu karakter, mekân ve anlatı potansiyeli incelenmiştir. Son olarak yapay zekâ destekli görsel üretim teknolojilerinin Türk mitolojisinin yeniden yorumlanmasına sağladığı katkılar ele alınmıştır. Bulgular, Türk mitolojisinin yalnızca tarihsel ve folklorik bir değer taşımadığını, aynı zamanda çağdaş grafik tasarım uygulamalarında özgün ve sürdürülebilir bir görsel kaynak olarak önemli bir potansiyele sahip olduğunu göstermektedir. Mitolojik sembollerin tasarım süreçlerinde bilinçli biçimde kullanılması, kültürel belleğin korunmasına katkı sağlarken yerel kimliğin küresel tasarım ortamlarında görünür kılınmasına da olanak tanımaktadır.

Kaynakça Gösterimi

Akengin, G. & Merdin, M. (2026). Türk Mitolojisinin Grafik Tasarımda Yeniden Üretimi: Kozmolojik Semboller, Şamanik İmgeler ve Görsel Kimlik Tasarımı. In: Çeken, B. (ed.), Grafik Tasarımda Kuramsal Uygulamalar 1. Özgür Yayınları. DOI: https://doi.org/10.58830/ozgur.pub1340.c5390

Lisans

Yayın Tarihi

29 June 2026

DOI

Kategoriler