Orta Avrupa Armalarında Türk Figürünün Görsel İnşası
Şu kitabın bölümü:
Çeken,
B.
(ed.)
2026.
Grafik Tasarımda Kuramsal Uygulamalar 1.
Özet
Bu çalışma, 16. ve 18. yüzyıllar arasında Orta ve Doğu Avrupa coğrafyasında yaşanan Osmanlı-Habsburg ve Osmanlı-Macar mücadelelerinin, bölge şehirlerinin heraldik (arma) kimlikleri üzerindeki simgesel yansımalarını incelemektedir. Araştırmanın temel amacı, savaş meydanlarındaki askeri galibiyetlerin, "Kesik Türk Kafası" (The Severed Turk's Head) gibi askeri üstünlük motifleri aracılığıyla nasıl kalıcı bir görsel propagandaya ve toplumsal bellek inşasına dönüştürüldüğünü ortaya koymaktır. Çalışmada, Çekya, Macaristan, Slovakya, Sırbistan ve Hırvatistan'da günümüzde hala resmi şehir veya aile arması olarak kullanılan on üç farklı örneklem seçilmiştir. Bu örneklemler, göstergebilimsel (semiyotik) analiz yöntemiyle; gösteren (imge) ve gösterilen (anlam) ilişkisi bağlamında incelenmiştir.
Bulgular, armaların yalnızca estetik birer soyluluk nişanesi olmadığını; aksine "Öteki" olarak kodlanan Türk imgesinin fiziksel bütünlüğünün bozulması ve "nesneleştirilmesi" üzerinden, Batılı kimliğinin kurucu bir unsuru haline getirildiğini göstermektedir. Ayrıca, karga, kılıç ve aslan gibi yardımcı figürlerle desteklenen bu kompozisyonların, psikolojik harp bağlamında korkuyu yönetilebilir bir zafer duygusuna tahvil ettiği tespit edilmiştir. Sonuç olarak bu çalışma, modern grafik tasarımın öncülü sayılabilecek heraldik sisteminin, tarihsel rekabeti canlı tutan ve askeri zaferleri görselleştiren bir ideolojik aygıt olarak işlev gördüğünü savunmaktadır.
