Avrupa'da Mali Politikalar: Kamu Harcamaları Üzerine Bir Panel Veri Analizi
Şu kitabın bölümü:
Ata,
A.
Y.
(ed.)
2026.
Makro İktisadi Politikalarda Güncel Konular.
Özet
Avrupa devletlerinde kamu harcamalarının GSYH içindeki payı yapısal bir dönüşüm geçirmekte olup, COVID-19 pandemisi bu süreci hızlandırmıştır. Bu çalışma, 2000–2023 yılları arasında Fransa, Finlandiya, Belçika, Danimarka, İtalya, Norveç ve İsveç’te gerçekleşen hükümet harcamalarının makroekonomik belirleyicilerini, özellikle 2020 sonrası pandemi değişimini de dikkate alarak araştırmaktadır. Yıllık panel verilerle Sabit Etkiler, Sistem GMM, FMOLS ve DOLS yöntemleri kullanılmış; birim kök (LLC, IPS) ve eşbütünleşme (Pedroni, Westerlund) testleri ile COVID-19 kukla değişkeni uygulanmıştır. Bulgular, reel GSYH büyümesi, işsizlik, kamu borcu, demografik yaşlanma, reel faiz, ticari açıklık ve sağlık harcamalarının uzun dönemli anlamlı belirleyiciler olduğunu göstermektedir. COVID-19 kuklası, diğer etkenler kontrol edildiğinde bile harcama payında 3,8–4,0 puanlık yapısal artışa yol açmaktadır. Demografik yaşlanma tüm ülkelerde baskın itici güçtür; en yüksek hassasiyet İtalya ve Belçika’dadır. Pandemi sonrası mali patikalar ayrışmaktadır: Nordik ülkeler hızlı konsolidasyon uygularken, Akdeniz ülkeleri borç-harcama sarmalıyla mücadele etmektedir. Politika önerileri, yaşlanma kaynaklı harcamaların sürdürülebilirliği ile cinsiyet ve kuşaklararası adaleti gözeten sosyal yatırım stratejileri üzerinde yoğunlaşmaktadır.
