Kredi Kartı Kullanımının Türkiye’de Tüketim Harcamaları Üzerindeki Etkisi
Şu kitabın bölümü:
Atalay Şimşek,
S.
&
Karhan,
G.
(eds.)
2025.
Sosyal Bilimlerde Güncel Paradigmalar ve Uygulama Pratikleri.
Özet
Bu kitap bölümü, Türkiye’de kredi kartı kullanımının hanehalkı tüketim harcamaları üzerindeki etkisini kavramsal ve kuramsal bir çerçevede ele almaktadır (Evans & Schmalensee, 2005; Mann, 2006). Çalışma, kredi kartlarını yalnızca bir ödeme aracı olarak değil; aynı zamanda bireylerin tüketim kararlarını psikolojik, davranışsal ve beklenti temelli mekanizmalar aracılığıyla şekillendiren önemli bir finansal araç olarak değerlendirmektedir. Kredi kartlarının tüketimi öne çekici rolü; gelir belirsizlikleri, yüksek enflasyon ve finansal piyasalardaki dalgalanmalar bağlamında tartışılmaktadır.
Bölümde klasik tüketim teorilerinin yanı sıra davranışsal iktisat literatürüne dayalı kavramsal bir analiz sunulmaktadır. Özellikle zihinsel muhasebe, kayıptan kaçınma, zaman tutarsızlığı ve özdenetim problemleri üzerinden kredi kartı–tüketim ilişkisi açıklanmaktadır (Thaler, 1999; Kahneman & Tversky, 1979; Laibson, 1997). Türkiye özelinde yapılan değerlendirmeler, kredi kartı kullanımının kısa vadede tüketim sürekliliği sağlarken uzun vadede hanehalkı borçluluğu ve finansal kırılganlık risklerini artırabileceğini göstermektedir.
Bu çerçevede çalışma, finansal okuryazarlığın güçlendirilmesi, gelirle uyumlu kredi kartı limitleri, tüketici koruma mekanizmalarının geliştirilmesi ve davranışsal politika araçlarının kullanılması yönünde kavramsal politika önerileri sunmaktadır.
