Örgütsel Davranışta Yapay Zeka
Şu kitabın bölümü: Uzun, H. (ed.) 2025. Yapay Zekâ Destekli Yönetim: Organizasyonlarda Strateji, İnsan ve Teknoloji .

Zeynep Dilara Tınaz
Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi

Özet

            Son zamanlarda bilim dünyası insan zekasının duygusal boyutunu öne çıkarırken makineye yapay zeka atfetmiş, ürettiği her kavram gibi bu yeni kavram üzerinden de bir tartışma zemini oluşturmuştur. Bugün yapay zeka devrimi olarak isimlendirilen teknolojik sıçramanın  yaklaşık yüz yıl önce bilgisayarın atası ENİAC’ın icadı ile başladığını söylemek mümkündür. Günümüzde bilgisayar teknolojisinin insan hayatında nüfuz etmediği bir alan neredeyse kalmamıştır. Kurumlarda yapay zeka uygulamalarının kullanımı her geçen gün yaygınlaşmakta ve çalışan üzerindeki etkisi giderek daha belirgin hale gelmektedir. Neticede yapay zeka kullanımının örgütsel davranış disiplinini ilgilendiren değişkenler açısından ölçülmesi gündeme taşınmıştır. Yapılan araştırmalar yapay zeka kullanımının iş tatmini, örgütsel bağlılık, yenilikçi iş davranışı, yaratıcılık gibi olgular üzerinde olumlu etkileri olduğunu ortaya koymaktadır. Yine yapay zeka araçlarını kullanmanın verimlilik, güçlülük, motivasyon ve problem çözme becerilerini artırdığı araştırmalar sonucunda tespit edilmiştir. Araştırmacılar yapay zekanın çalışanlar üzerinde olumlu etkileri kadar olumsuz etkileri de olabileceğini vurgulamaktadır. Yapay zeka uygulamaları endişe, korku, öfke, hayal kırıklığı ve güvensizlik gibi olumsuz duygulara yol açabilmektedir. İşsizliği artırması ve insanları tembelliğe itmesi de yine yapay zekanın olumsuz etkileri içinde sayılabilir. Bunların yanısıra araştırma sonuçları bazı tutarsızlıkları da barındırmaktır. Örneğin yapay zeka uygulamalarının motivasyon, çatışma ve stresi hem artırıcı hem azaltıcı etkileri olduğu kaydedilmiştir. Ancak olumsuz sonuçlar yaygın değildir. Deneysel araştırmanın yapıldığı iş kolu, üretim şekli, çevresel etmenler gibi hususların bunda etkili olduğu düşünülmektedir. Ayrıca çatışma ve stresin belli bir düzeyde olması örgütler açısından olumlu bir durumdur. Konuyla ilgili meta analizlerin yapılması yapay zekanın örgütsel davranıştaki baskın etkilerinin ortaya çıkarılması açısından yarar sağlayacaktır. Öte yandan yapay zekanın denetim, mahremiyet, etik gibi konulardaki çerçevesi de hala belirsizliğini korumaktadır. Yakın gelecekte yapay zekanın insanın yerini alıp almayacağı hususundan ziyade güç ve politika aracı olarak insanı etkilemedeki rolünün tartışma konusu olması beklenebilir.

Kaynakça Gösterimi

Tınaz, Z. D. (2025). Örgütsel Davranışta Yapay Zeka. In: Uzun, H. (ed.), Yapay Zekâ Destekli Yönetim: Organizasyonlarda Strateji, İnsan ve Teknoloji . Özgür Yayınları. DOI: https://doi.org/10.58830/ozgur.pub1135.c4672

Lisans

Yayın Tarihi

30 December 2025

DOI

Kategoriler