İnsan Hakları ve İnsani Güvenlik Perspektifinden Rusya-Ukrayna Krizi
Şu kitabın bölümü: Altınsoy, Z. D. (ed.) 2025. Rusya ve Uluslararası İnsan Hakları Hukuku: Normlar, İhlaller, Tepkiler.

Hilal Zorba Bayraktar
Kütahya Dumlupınar Üniversitesi

Özet

Sovyetler Birliği yıkıldıktan sonra ortaya çıkan yeni çok kutuplu uluslararası sistem, uzunca bir süre boyunca ABD ve Batı hegemonyası altında kalmıştır. Ancak akıllardaki büyük Sovyet mirasının hala taze olduğu ve Rusya’nın tekrar eski günlerine dönme isteği ile politikalar ürettiği kısa zaman içerisinde anlaşılmıştır. Şüphesiz ki liderlerin de bu süreçte büyük bir etkisi bulunmaktadır. Bu nedenle Sovyetler Birliği yıkıldıktan sonra bağımsızlığını ilan eden devletlerin hafızalarındaki “Sovyet tehdidi” de varlığını sürdürmektedir. Nitekim öncelikle Gürcistan ve daha sonra Ukrayna’da başlaya işgallerin, Ukrayna’da artık savaş dönüşmesiyle Rusya dış politika hedeflerini net bir şekilde dile getirmeye başlamıştır. Bu çalışmada, 2022 yılında resmen savaşa dönüşen Rusya-Ukrayna krizi insani güvenlik perspektifiyle incelenirken, insan haklarının özellikle savaş döneminde sahip olduğu önem ortaya koyulmaya çalışılmıştır. Böylece insancıl hukuk kurallarına en çok da kriz ve savaş dönemlerinde duyulan ihtiyaç net bir şekilde gösterilmiş olacaktır. Burada çatışma ve savaş ortamlarında insan güvenliğinin nasıl ele alındığı ve özellikle insan hakları ihlallerinin önüne geçilip geçilemediği sorgulanmıştır. Nitel araştırma yöntemleriyle gerçekleştirilen bu çalışmada, literatür taraması ile elde edilen veriler doküman analizi yoluyla incelenmiştir. Sonuç olarak, Rusya-Ukrayna savaşı ile ilgili pek çok çalışmanın geleneksel güvenlik anlayışı çerçevesinde ele alınarak Ukrayna’nın ulusal güvenliği seviyesinde değerlendirildiği görülmüştür. Ancak bu savaş aynı zamanda bir insani krizdir ve insancıl hukuk bağlamında ciddi insan hakları ihlallerinin yaşandığı da ortadadır. Bu nedenle Rusya’nın Ukrayna’daki insan hakları ihlalleri daha çok dile getirilerek, iki ülke arasındaki savaşın insani kriz boyutu ortaya koyulmalı ve uluslararası toplumun bu konudaki girişimlerini arttırması sağlanmalıdır.

Kaynakça Gösterimi

Zorba Bayraktar, H. (2025). İnsan Hakları ve İnsani Güvenlik Perspektifinden Rusya-Ukrayna Krizi. In: Altınsoy, Z. D. (ed.), Rusya ve Uluslararası İnsan Hakları Hukuku: Normlar, İhlaller, Tepkiler. Özgür Yayınları. DOI: https://doi.org/10.58830/ozgur.pub1140.c4697

Lisans

Yayın Tarihi

30 December 2025

DOI

Kategoriler