Yapay Zekâ Destekli Türkçe Öğretimi: Pedagojik Yaklaşımlar, Uygulamalar ve Gelecek Vizyonu
Şu kitabın bölümü:
Kılıç Avan,
Ş.
&
Kalenderoğlu,
İ.
(eds.)
2026.
Türkçe Öğretiminde Dijital Dönüşüm: Yapay Zekâ Destekli Uygulamalar.
Özet
Bu kitap bölümü, hızla gelişen Üretken Yapay Zekâ (Generative AI) teknolojilerinin ve Büyük Dil Modellerinin (LLM) ana dili ve yabancı dil olarak Türkçe öğretimi süreçlerine entegrasyonunu kuramsal ve uygulama odaklı bir perspektifle ele almaktadır. Çalışmanın temelini yapay zekânın öğrenci için bir "yapı iskelesi" (scaffolding) ve "bilişsel ortak" olarak konumlandırıldığı yapılandırmacı (constructivist) yaklaşım oluşturmaktadır.
Bölüm kapsamında ilk olarak Türkçenin sondan eklemeli yapısının Doğal Dil İşleme (NLP) süreçlerindeki yeri ve transformer mimarisinin dil öğretimine sunduğu olanaklar teknik bir derinlikle incelenmiştir. Sonrasında okuma, yazma, dinleme ve konuşma becerilerinin geliştirilmesinde yapay zekânın sunduğu dinamik materyal üretimi ve anlık geri bildirim mekanizmaları somut uygulama örnekleri ve istem (prompt) stratejileriyle örneklendirilmiştir. Ayrıca çalışma, öğretmenlerin değişen rollerini "İstem Mühendisliği" (Prompt Engineering) bağlamında tartışmakta; yapay zekâ halüsinasyonları, kültürel bağlam eksikliği ve veri gizliliği gibi etik sınırlılıklara dikkat çekmektedir. Sonuç bölümünde ise Türkçe öğretiminin geleceğinde RAG (Geri Getirim Artırımlı Üretim) mimarisi ve disiplinlerarası STEM entegrasyonunun oynayacağı kritik rol vurgulanarak araştırmacılara ve uygulamacılara yönelik stratejik öneriler sunulmaktadır.
