Tıbbi Radyasyon Cihazları: Klinik Uygulamalar ve Yapay Zekâ Tabanlı Yaklaşımlar

Süreyya Nur (ed)
Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi
https://orcid.org/0000-0002-8504-5309
Turan Şahmaran (ed)
Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi
https://orcid.org/0000-0003-3708-6162

Özet

Yapay Zekâ (YZ), tıbbın çeşitli alanlarında hızla kullanılmaya başlanmış, özellikle klinik uygulamalarda hasta bakımının iyileştirilmesi, hastalıkların erken teşhisi ve tedavi süreçlerinin optimizasyonunda önemli bir potansiyele sahip olmuştur. Yapay zekâ, görüntüleme analizi, klinik karar destek sistemleri, hasta izleme ve kişiselleştirilmiş tedavi yaklaşımlarında etkili bir araç olarak ön plana çıkmaktadır. Ancak, klinik ortamda başarılı bir şekilde uygulanabilmesi için bazı etik, teknik ve güvenlik sorunları ele alınmalıdır.

YZ, klinikte pratik olarak kullanıma girmeye başladıktan sonra, hastaların tedavi süreçlerini önemli ölçüde değiştirebilir. YZ, klinik karar destek sistemlerinin geliştirilmesine yardımcı olmakta ve kişiselleştirilmiş tedavi planları oluşturulmasında etkin bir şekilde kullanılmaktadır. YZ, hasta verilerini analiz ederek, risk değerlendirmeleri yapabilir ve tedavi stratejileri oluşturabilir. Özellikle kanser tedavisinde, YZ'nin görüntüleme ve genetik verileri analiz ederek doğru tedavi planlarını oluşturabilmesi, tedavi süreçlerini büyük ölçüde iyileştirmektedir. YZ ayrıca, takip edilen hastaların izlenmesinde de etkili bir araçtır. Örneğin, kanser hastalarının tedaviye yanıtlarını değerlendirmek ve hastalığın seyrini izlemek, YZ algoritmaları sayesinde daha hassas bir şekilde yapılabilir

Bu kitap, medikal görüntüleme, nükleer tıp ve radyoterapi alanlarında yaşanan teknolojik dönüşümü, yapay zekâ uygulamaları odağında bütüncül bir bakış açısıyla ele almaktadır. Sağlık fiziği ve tıbbi görüntüleme disiplinlerinde yapay zekâ tabanlı yaklaşımların tanı, tedavi planlama, dozimetri ve kalite kontrol süreçlerine entegrasyonu, güncel literatür ve klinik uygulamalar çerçevesinde değerlendirilmektedir. YZ destekli ölçüm, dozimetri ve kalite kontrol uygulamalarının hasta güvenliği, doğruluk ve standardizasyon üzerindeki etkileri vurgulanmaktadır. Ayrıca, radyoterapi alanında tedavi planlama süreçlerinin kritik aşamalarından biri olan konturlama işlemlerinde yapay zekânın sağladığı zaman tasarrufu, kullanıcı bağımlılığının azaltılması ve planlama kalitesinin artırılmasına yönelik katkılar ele alınmaktadır. Brakiterapi uygulamalarında ve otomatik tedavi planlama sistemlerinde yapay zekâ tabanlı yöntemlerin doz dağılımı optimizasyonu ve klinik iş akışına entegrasyonu kapsamlı biçimde değerlendirilmektedir.

Sonuç olarak bu kitap, yapay zekânın medikal görüntüleme ve tedavi süreçlerinde sunduğu olanakları disiplinler arası bir perspektifle ele alarak hem akademik hem de klinik uygulamalara yönelik güncel ve kapsamlı bir başvuru kaynağı sunmayı amaçlamaktadır.

Kitapta; tıpta kullanılan radyasyon üreten cihazlar, medikal görüntülemede yapay zekâ uygulamaları, nükleer tıpta hibrit görüntülemede görüntü kalitesini etkileyen faktörler ve görüntü optimizasyonu, hibrit ve dijital sistemlerle teknolojik dönüşüm, yapay zekâ destekli ölçüm–dozimetri–kalite kontrol, radyoterapi tedavi planlama konturlamasında yapay zekâ ile brakiterapide yapay zekâ ve otomatik tedavi planlama sistemleri (OTPS) gibi konular ele alınmıştır.

Kaynakça Gösterimi

Nur, S. & Şahmaran, T. (eds.) (2025). Tıbbi Radyasyon Cihazları: Klinik Uygulamalar ve Yapay Zekâ Tabanlı Yaklaşımlar. Özgür Yayınları. DOI: https://doi.org/10.58830/ozgur.pub1104

Lisans

Yayın Tarihi

30 December 2025

ISBN

PDF
978-625-8562-47-7

DOI

İstatistikler

Görüntülenme
16
İndirilme
14