Borsa İstanbul’ da Volatilite Davranışı: ARCH-GARCH Modelleriyle Ampirik Bir Analiz
Şu kitabın bölümü: Akkaynak, B. (ed.) 2025. Finans Teori ve Uygulamaları.

Muhammed Hanifi Van
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi

Özet

Bu çalışma, Borsa İstanbul 100 (BIST 100) endeksine ait günlük getiri serisinin volatilite yapısını, ARCH–GARCH ailesine ait modeller kullanarak incelemektedir. Analiz, endeksin kapanış fiyatlarından elde edilen logaritmik günlük getiri serilerine dayanmaktadır. Tanımlayıcı istatistikler, getiri serisinin normal dağılım göstermediğini ve kalın kuyruklu bir yapıya sahip olduğunu ortaya koymaktadır. Zaman serisinin durağanlık özellikleri Augmented Dickey-Fuller (ADF) ve Phillips-Perron (PP) birim kök testleri ile sınanmış ve serinin durağan olduğu doğrulanmıştır. Ortalama denkleminin belirlenmesi amacıyla alternatif ARMA modelleri tahmin edilerek karşılaştırılmış ve Akaike Bilgi Kriteri (AIC) temelinde MA(1) modeli en uygun yapı olarak seçilmiştir. Tanısal test sonuçları, artık terimlerde seri korelasyon ve anlamlı ARCH etkilerinin varlığını ortaya koyarak koşullu değişen varyans modellerinin uygulanmasını gerekli kılmıştır. Volatilite daha sonra ARCH, GARCH, ARCH-M, EGARCH ve T-GARCH modelleri kullanılarak modellenmiştir. Elde edilen bulgular, simetrik volatilite yapısının ARCH modeli tarafından daha iyi yakalandığını; asimetrik volatilite ve kaldıraç etkilerinin ise EGARCH modeli tarafından daha etkin biçimde açıklandığını göstermektedir. Genel olarak sonuçlar, BIST 100 endeksinde volatilitenin asimetrik bir davranış sergilediğini ve volatilite modeli seçiminde getiri sürecinin temel özelliklerinin dikkate alınması gerektiğini ortaya koymaktadır.

Kaynakça Gösterimi

Van, M. H. (2025). Borsa İstanbul’ da Volatilite Davranışı: ARCH-GARCH Modelleriyle Ampirik Bir Analiz. In: Akkaynak, B. (ed.), Finans Teori ve Uygulamaları. Özgür Yayınları. DOI: https://doi.org/10.58830/ozgur.pub1108.c4469

Lisans

Yayın Tarihi

29 December 2025

DOI

Kategoriler