URAP ve GYÜ Endekslerine Göre Araştırma Üniversiteleri
Şu kitabın bölümü: Sönmez, S. (ed.) 2025. Yeni Nesil Yönetim: Dijital Çağda Sistem, Süreç, Strateji ve Dönüşüm.

Bülent Bayrak
T. C. Hazine ve Maliye Bakanlığı
Özge Öztürk
İnönü Üniversitesi

Özet

Bir ülkenin bilimsel kimliğinin ve gücünün aynası, üniversiteleridir. Bir ülkede gerek bilimsel yayın performansı, gerek onaylanmış proje performansı ve gerek görevli akademik personelin niteliği ve performansı açılarından öne çıkan üniversitelerin yoğunluğu ne kadar fazla olursa, o ülkenin bilimsel arka bahçesi de o kadar çeşitli ve güçlü olur. Bu güç topluma, ekonomik, sosyal ve manevi güç olarak olumlu etkiler yapar. Üniversitelerin sahip olduğu bilimsel kimliğe göre oluşturulan ve teknolojik gelişimde fark yaratabilmesi hedeflenen bir sınıf olan araştırma üniversiteleri, bu etkiyi sağlamada en önemli göreve sahip kurumlardır. Üniversitelerin akademik performans ölçütlerine göre uluslararası ve yurt içi oluşturulan sıralamalar, üniversitelerin gelecek planlamalarına katkı sunduğu gibi hükümetlerin ve uluslararası kuruluşların üniversitelere yaklaşımını da etkilemektedir. Çalışmanın konusu, Türkiye’deki araştırma üniversitelerinin performanslarının University Ranking by Academic Performance (URAP) ve TÜBİTAK Girişimci ve Yenilikçi Üniversiteler (GYÜ) endeksleri kapsamındaki performanslarını ortaya koymaktır. Çalışmada, Türkiye’nin araştırma üniversitelerinin, URAP ve GYÜ endeks performans sıralamaları karşılaştırılması amaçlanmaktadır. Çalışmada, araştırma üniversiteleri, URAP ve GYÜ endeks sıralamaları arasında istatistiksel bir anlamlı ilişkinin olup olmadığı sorusu kapsamında, araştırma üniversiteleri, uluslararası akademik performansa göre üniversite sıralaması olan URAP ve üniversiteler için TÜBİTAK’ın değerlendirme ölçütlerinin yer aldığı GYÜ kavramlarına yönelik literatür; kitap, dergi, makale gibi açık erişimli internet kaynakları nitel araştırma yöntemi kapsamında doküman analiz taramasından geçirilerek sistematik analiz yöntemi ile taranmıştır. Ayrıca 2025 araştırma üniversiteleri sıralaması, 2025-2026 URAP genel üniversiteler sıralamasında araştırma üniversitelerinin sıralaması ve TÜBİTAK 2024 GYÜ endeksi sıralamasında araştırma üniversitelerinin sıralaması arasında anlamlı ilişki olup olmadığını belirlemek üzere SPSS 25 (Statistical Package for the Social Sciences) paket programı yardımıyla analizler gerçekleştirilmiştir. Sonuç olarak 2025 yılı araştırma üniversiteleri sıralaması ile 2024 yılı TÜBİTAK girişimci ve yenilikçi üniversite endeksi sıralaması arasında pozitif yönde anlamlı ve güçlü bir ilişki olduğu; 2025 yılı araştırma üniversiteleri sıralaması ile 2025-2026 URAP sıralaması arasında pozitif yönde anlamlı ve orta derecede bir ilişki olduğu; 2024 yılı TÜBİTAK girişimci ve yenilikçi üniversite endeksi sıralaması ile 2025-2026 URAP sıralaması arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki olduğu tespit edilmiştir.

Kaynakça Gösterimi

Bayrak, B. & Öztürk, Ö. (2025). URAP ve GYÜ Endekslerine Göre Araştırma Üniversiteleri. In: Sönmez, S. (ed.), Yeni Nesil Yönetim: Dijital Çağda Sistem, Süreç, Strateji ve Dönüşüm. Özgür Yayınları. DOI: https://doi.org/10.58830/ozgur.pub1131.c4628

Lisans

Yayın Tarihi

30 December 2025

DOI

Kategoriler