Uçuş Planlamada Yapay Zeka Uygulamaları
Şu kitabın bölümü: Önen, V. (ed.) 2025. Havacılık Yönetiminde Yapay Zeka Uygulamaları.

Ali Akbaba
İstanbul Topkapı Üniversitesi

Özet

Yapay zekâ (AI-Arificial Intelegence) uygulamaları birçok sektörde kendisine kullanım alanı bulmuştur. Başka bir ifade ile Yapay zekâ uygulamalarının süreçlerini etkilemediği sektör yok gibidir. Günümüzde hava trafiğinin yoğunluğu yönetilmesi ilave önlemler gerektiren bir seviyeye ulaşmıştır. Herhangi bir zamanda uçuş gerçekleştiren on binlerce uçak bulunmaktadır. Bu büyümeyi yönetebilmek için havacılık sektörü de yapay zekâ uygulamalarından faydalanabilir. Bir havayolu süreci olan uçuş planlama yapay zekanın kullanıldığı alanlardan biri olabilir. Bu çalışmada uçuş planlama sürecinde yapay zekâ uygulama gelişmeleri literatürden araştırılarak ortaya konmaktadır. Literatür taraması sonucunda AI-tabanlı uçuş planlama programları ile ilgili çalışmalar ve sektör uygulamaları olduğu görülmüştür. Makine Öğrenimi algoritmaları ile geçmiş meteoroloji raporlarını kullanarak öngörülerin doğruluk oranını arttırma hususunda çalışmalar ve uygulamalar mevcuttur. Aynı zamanda uçuş sahası limiti, kalkış saati, zaman pencereleri ve rota bağlantısı gibi kısıtlamaları analiz eden AI modellerinin içerdikleri makine öğrenmesi algoritmaları yöneticilere ve uçuş harekât uzmanının rota tercihi sunarak optimizasyon sağlanmasına katkıda bulunmaktadırlar. Gelişmeler gösteriyor ki İleride büyüyen hava trafiğini yönetebilmek için uçuş planlama programlarının, sefer öncesi planı hazırladıktan sonra uçuş boyunca seferin izlenmesi (monitör etmek) ile oluşabilecek değişiklikleri entegre eden proaktif bir nitelikte olması gerekmektedir. AI uygulamaları bu dönüşümü sağlayabilecek yeterlilikte görünmektedir.

Kaynakça Gösterimi

Akbaba, A. (2025). Uçuş Planlamada Yapay Zeka Uygulamaları. In: Önen, V. (ed.), Havacılık Yönetiminde Yapay Zeka Uygulamaları. Özgür Yayınları. DOI: https://doi.org/10.58830/ozgur.pub1142.c4714

Lisans

Yayın Tarihi

30 December 2025

DOI

Kategoriler