Minimal Devlet Teorisi: Devlet Haklılaştırılabilir Mi?
Şu kitabın bölümü:
Kırcı Çevik,
N.
&
Buğan,
M.
F.
(eds.)
2025.
Sosyal Bilimlerde Kuram, Araştırma ve Tartışmalar – 4.
Özet
Çağdaş liberal siyaset felsefesinin önde gelen isimlerinden Robert Nozick, Anarşi, Devlet ve Ütopya adlı eserinde geliştirdiği minimal devlet teorisiyle, devletin ahlaki meşruiyetini hak temelli bir çerçevede yeniden kurmayı amaçlar. Nozick’e göre ahlaken meşru bir devlet, “hiçbir bireyin hakkını ihlal etmeyen bir süreç” sonucunda, doğal hakların korunması aracılığıyla ortaya çıkabilir. Bu çalışmanın temel sorusu, Nozick’in “ahlaken meşru tek devletin minimal devlet olduğu” yönündeki savının, bireyci anarşizmin devlete yönelttiği itirazları ne ölçüde çürüttüğüdür.
Çalışma, Nozick’in doğa durumu, görünmez el ve tazminat ilkesi gibi açıklayıcı kavramlarını merkeze alarak, anarşizm ile liberteryenizm arasındaki meşruiyet tartışmasını derinlemesine ele alır. Nozick’in devletin ortaya çıkışını “doğa durumundan” hareketle ve herhangi bir hak ihlaline başvurmaksızın açıklama girişimi, anarşist argümanlara karşı özgün bir yanıt oluşturur. Bununla birlikte, bu yaklaşımın “tazminat ilkesi” ve “beleşçilik problemi” gibi kavramsal açmazlar taşıdığı yönündeki eleştiriler, Nozick’in meşruiyet iddiasını tartışmalı kılar. Sonuç olarak çalışma, Nozick’in minimal devlet teorisinin hem liberteryen düşünce içindeki konumunu hem de ahlaki meşruiyet bakımından taşıdığı sınırlılıkları karşılaştırmalı bir biçimde ortaya koymaktadır.
