Kayaklı Koşu ve Biathlon Sporlarında Sosyal ve Sportif Dinamikler: Disiplinlerarası Bir Yaklaşım
Şu kitabın bölümü:
Şıktar,
E.
&
Biricik,
Y.
S.
&
Güler,
M.
Ş.
&
Dertli,
Ş.
(eds.)
2025.
Spor Yönetimi, Rekreasyon ve Psiko-Sosyal Alan Bilimsel Araştırmaları.
Özet
Bu çalışma, kayaklı koşu ve biathlon sporlarını yalnızca fiziksel performans bağlamında değil, aynı zamanda sosyal, psikolojik ve kültürel dinamikleriyle birlikte ele alan disiplinlerarası bir perspektifle incelemektedir. Araştırmanın amacı, bu iki kış sporunun bireysel ve toplumsal düzeyde nasıl şekillendiğini, sporcuların deneyimlerini ve sporun yapısal özelliklerini çok boyutlu bir bakış açısıyla ortaya koymaktır. Çalışmada nitel araştırma yöntemleri kullanılmış, Türkiye’de aktif olarak bu branşlarda yer alan sporcular, antrenörler ve spor yöneticileriyle derinlemesine görüşmeler yapılmıştır. Tematik analiz sonucunda, kayaklı koşu ve biathlon sporlarının doğa ile iç içe olma, yüksek aerobik kapasite, dayanıklılık, bireysel motivasyon ve stratejik karar verme gibi özellikleriyle öne çıktığı görülmüştür.
Teknik açıdan, kayaklı koşu sporcularının VO₂max değerlerinin performans belirleyicisi olduğu, biathlon sporcularında ise kalp atım hızı kontrolü ve atış doğruluğu arasındaki ilişkinin kritik olduğu saptanmıştır. Ayrıca, bu sporların sosyo-kültürel bağlamda kırsal bölgelerde daha yaygın olduğu, toplumsal cinsiyet rolleri, ekonomik erişim ve kurumsal destek gibi faktörlerin sporcu gelişimini doğrudan etkilediği belirlenmiştir. Biathlon’un silah kullanımını içermesi nedeniyle hem psikolojik hazırlık hem de etik tartışmalar açısından farklılaşan bir yapıya sahip olduğu vurgulanmıştır.
Sonuç olarak, kayaklı koşu ve biathlon sporlarının yalnızca fiziksel becerilerle değil, sosyal bağlamda şekillenen çok katmanlı dinamiklerle anlaşılabileceği ortaya konmuştur. Spor politikalarının ve eğitim programlarının disiplinlerarası bakış açısıyla yeniden yapılandırılması önerilmektedir.
