Çevre Hukukunun Düzenleyici Araçları Üzerine Bir Literatür ve Mevzuat İncelemesi
Şu kitabın bölümü: Çürüksulu Usta, G. (ed.) 2026. Yerel Yönetimlerde Kent ve Çevre: Kuramdan Uygulamaya.

Emre Ekinci
Yozgat Bozok Üniversitesi

Özet

Sanayileşme, kentleşme ve teknolojik gelişmelerin hız kazanmasıyla birlikte çevresel sorunların kapsamı genişlemiş, bu durum çevrenin korunmasına yönelik hukuki ve kurumsal düzenlemelerin geliştirilmesini zorunlu hale getirmiştir. Çevre hukuku, bu süreçte çevresel risklerin önlenmesi, sınırlandırılması ve denetlenmesi amacıyla çeşitli düzenleyici araçlar geliştiren önemli bir hukuk alanı olarak ortaya çıkmıştır. Bu çalışma, çevre hukukunda kullanılan düzenleyici araçları, kavramsal çerçevesi, hukuki niteliği ve uygulama biçimleri açısından ele almayı amaçlamaktadır. Çalışmada öncelikle çevre hukukunda düzenleme ihtiyacının ortaya çıkışı, çevre sorunlarının kamu politikası konusu haline gelmesi ve çevre hakkının gelişimi bağlamında değerlendirilmiştir. Ardından düzenleyici araç kavramı açıklanmış ve bu araçların hukuki niteliği üzerinde durulmuştur. Bu çerçevede çevre hukukunda kullanılan başlıca düzenleyici araçlar; yasaklama, izin ve ruhsatlandırma, bildirim yükümlülükleri, çevresel yükümlülükler, standartlar, koruma alanlarının oluşturulması ve çevresel etki değerlendirmesi süreçleri üzerinden incelenmiştir. Çalışmanın sonunda, düzenleyici araçların çevre politikalarının uygulanabilirliğini sağlayan temel mekanizmalar olduğu, bu araçların yalnızca yasaklayıcı değil aynı zamanda önleyici ve yönlendirici işlevler taşıdığı sonucuna ulaşılmıştır. Çevre hukukunda düzenleyici araçların etkinliği, hukuki düzenlemelerin yanı sıra idari kapasite, denetim mekanizmaları ve toplumsal farkındalık gibi unsurlarla birlikte değerlendirildiğinde daha anlamlı hale gelmektedir. Bu yönüyle çevre hukukunun düzenleyici araçları, sürdürülebilir çevre yönetiminin temel unsurlarından biri olarak önemini korumaktadır.

Kaynakça Gösterimi

Ekinci, E. (2026). Çevre Hukukunun Düzenleyici Araçları Üzerine Bir Literatür ve Mevzuat İncelemesi. In: Çürüksulu Usta, G. (ed.), Yerel Yönetimlerde Kent ve Çevre: Kuramdan Uygulamaya. Özgür Yayınları. DOI: https://doi.org/10.58830/ozgur.pub1252.c5091

Lisans

Yayın Tarihi

18 March 2026

DOI

Kategoriler