Kadın İstihdamında Teknolojik Dönüşümün Etkileri: Hizmet Sektöründe Duygusal Yapay Zeka
Şu kitabın bölümü:
Önder,
K.
&
Şahin,
M.
(eds.)
2026.
İktisadi ve Mali Perspektiften Sektörel Analiz.
Özet
Teknolojideki hızlı gelişmelerle birlikte yapay zeka (YZ) günlük hayata entegre olmaya başlamıştır. YZ’nin çeşitli sektörlerde kullanımı ile hem olumlu hem de olumsuz etkilerinin olduğu görülmekle birlikte gelecekte genel bir dönüşümü gerçekleştireceği düşünülmektedir. Bu kapsamda YZ’nin iş gücü piyasası üzerindeki etkileri, iş kaybının yanı sıra yeni iş kavramlarının ortaya çıkması yönünde olabilecektir. YZ, teknik avantajlarının yanı sıra, iş piyasasına erişim için de gereklidir. Piyasadaki çeşitli sektörlerde YZ kullanımı yaygınlaşmaktadır. Özellikle hizmet sektöründe YZ uygulamaları köklü bir dönüşüm sağlamakla birlikte diğer sektörlere göre ilk sıralara yerleşebilecek bir potansiyele sahiptir. Hizmet sektöründe YZ kullanımı duygusal emek davranışının önemini ortaya çıkarmaktadır. Duygusal zeka insanların duygularını ifade ediş şekli ile ilgilidir. Duygusal zeka düzeyi yüksek olanlar daha kolay empati kurabildiklerinden, çalışma yaşamında duygusal zeka düzeyleri düşük olanlara göre daha başarılı olabilmektedirler. Hizmet sektöründe çalışanların duygusal zeka bakımından yeterli olmaları sunulan hizmetin kalitesini de etkilemektedir. Hizmet sektörü, istihdam artışının en yüksek olduğu ve kadın istihdamının da arttığı bir sektördür. Hizmet sektöründe kadınların bir kısmı doktor, avukat, öğretmen gibi iyi işlerde istihdam edilebilirken, genellikle temizlik, kasiyer, büro çalışanı gibi geçici ve güvencesiz işlerde de istihdam edilebilmektedir. YZ teknolojisi sayesinde yeni nesil akıllı sohbet robotları ve tüketici ile konuşan akıllı platformlar ortaya çıkmaktadır. Duygusal YZ’nin iş yerlerinde kullanımı, özellikle müşteriyle doğrudan etkileşim kuran çalışanlar için en kritik yetkinliklerden biri haline gelecektir. YZ müşterilerin duygusal durumunu daha iyi anlayabilmekte ve daha empatik olmak suretiyle daha iyi hizmet verebilmektedir. Örneğin, kişiye özel önerilerde bulunmak suretiyle müşterilerle duygusal etkileşime girebilmektedir. Böylece YZ, müşteri hizmetleri temsilcisine sorulan soruları yanıtlayabilecek, müşteri temsilcileri de başka görevlere odaklanabilecektir. Çalışmada YZ botu ChatGPT’ye hizmet sektöründe duygusal YZ’nin kadın istihdamına gelecekteki etkileri ile ilgili sorulan sorular temelinde bir analiz yapılarak yakın zaman analizi de dahil olmak üzere kadın istihdamının gidişatı hakkında genel bir değerlendirme yapılmaya çalışılacaktır.
