Sıfır Atık Tasarım Yaklaşımıyla Denim Giysi Tasarım Süreci
Şu kitabın bölümü:
Ceranoğlu Terece,
M.
(ed.)
2026.
Tekstil ve Moda Tasarımı Alanında Sürdürülebilirlik Üzerine Araştırmalar ve Değerlendirmeler.
Özet
Sıfır atık moda tasarımı, giysi üretiminde kumaş kesim atığının oluşumunu engelleyerek sürdürülebilir bir üretim sağlamaktadır. Sıfır atık moda tasarım süreci üç boyutlu giysi tasarımını oluştururken iki boyutlu kalıp tasarımının senkronize bir şekilde planlanması ile ilerler. Bu araştırmanın temeli, kalıp tasarım ve kumaş tasarım sürecinin bir arada uygulandığı 3 boyutlu kalıp çizim programında geliştirilmesi üzerine geliştirilmiştir. Sıfır atık moda tasarım süreci açısından, kumaş değerli bir materyaldir bu nedenle denim kumaş atık sorunu çözülmek için tercih edilmiştir. Denim, herkesin dolabında yeri olması ile birleştirici bir materyaldir. Zengin-fakir, genç-yaşlı ya da kadın-erkek toplumun her kesimi tarafından tercih edilmesinin yanı sıra her dönemde var olan denim giysiler zamansız tasarımlardır. Denim, hammaddesinin pamuk olması sebebi ile suya çok ihtiyaç duyan bir kumaştır. Diğer bir yandan, denim kumaşın indigo mavisine boyama süreci çok fazla su tüketimini gerektirmektedir. Bir denim pantolon üretim süresi 2500-10000 litre su harcanmaktadır. Dayanıklılığı, uzun ömürlü kullanımı ve zamansız estetik değeri denim kumaşı tekstil sektörünün en değerli materyallerinden biri hâline getirmektedir. Bu nedenle farklı tekstil tasarım uygulamaları ile denim kumaşın her bir parçası bitmiş giyside yer almalıdır.
Araştırmada, sıfır atık tasarım ve tekstil tasarım pratikleri ile giyim üretiminden tekstil atıklarının ortadan kaldırılmasına yönelik yeni yöntemleri keşfetmeyi amaçlayan deneysel bir uygulama düşünülmüştür. Sıfır atık tasarım sürecinin denim kumaş tasarımı ile başlaması planlanmıştır. Sıfır atık moda tasarım yöntemleri ile denim kumaşın boyama süreçleri bütüncül bir yaklaşımla ele alınmış ve iki süreç uyumlu bir şekilde bir arada kullanılmıştır. Araştırmada üç boyutlu tasarım teknolojileri ve denim kumaş üzerinde sıfır atık kalıp uygulamaları ile birçok prototip üretimine ihtiyaç duyulmadan atık sorununun engellendiği vurgulanmıştır. Üç boyutlu kalıp üretim teknolojileri, anında prototip geliştirme ve üretim olanağı sunarak çok sayıda deneme gerektiren moda tasarım sürecinde etkin bir şekilde kullanılmıştır. Bu sayede, döngüsel ekonomi modeline katkı sağlayan pratikler ortaya konmuştur.
