Geleneksel Bitkisel Örücülük Tekniği “Kare Örgünün” Kültürel Sürdürülebilirlik Bağlamında Yapay Zekâ Birlikteliğiyle Moda Tasarımına Aktarılması
Şu kitabın bölümü: Ceranoğlu Terece, M. (ed.) 2026. Tekstil ve Moda Tasarımı Alanında Sürdürülebilirlik Üzerine Araştırmalar ve Değerlendirmeler.

Nazan Özcan
Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi

Özet

Araştırma, geleneksel bitkisel örücülük sanatı içinde değerlendirilen kare örgü tekniğinin kültürel sürdürülebilirlik bağlamında çağdaş kadın ceket tasarımına aktarılmasını konu edinmektedir. Kare örgü, bitkisel yatay ve dikey şeritlerin kare modüller oluşturmak amacıyla birbirinin içerisinden geçirme ve kilit oluşturma mantığı üzerinden yapılan zanaat tekniklerinden biridir. Araştırma geleneksel zanaat tekniğinin korunması gereken geçmişe ait bir üretim bilgisi olarak devam etmesine katkı sağlarken, güncel moda tasarımında yeniden işlevlendirilebilen yaratıcı ve dönüştürücü bir tasarım bileşeni olarak değerlendirilebileceğini de ortaya koymayı amaçlamaktadır. Bu doğrultuda araştırma; geleneksel sanatlar, bitkisel örücülük, kare örgü tekniği, kültürel sürdürülebilirlik, tasarım tabanlı araştırma ve yapay zekâ destekli moda tasarımı başlıkları etrafında kurgulanmıştır. Yöntem bölümünde Tasarım Tabanlı Araştırma yaklaşımı kullanılmış, araştırma süreci; teknik analiz, görsel referans çözümlemesi, yapay zekâ destekli eskiz üretimi, varyasyon geliştirme, revizyon ve tasarım seçimi aşamalarıyla yürütülmüştür. Araştırma kapsamında kare örgü tekniği; alt-üst-iç içe kilit oluşturma formları, küçük-büyük örgü ölçekleri ve boş-dolu örgü yerleşim planları üzerinden kurgulanmış ve teknik alt yapı ile kadın ceket tasarımları geliştirilmiştir. Bulgular; kare örgü tekniğinin, güncel moda tasarımı süreçlerinde giysinin yapısını, hacmini, ritmini ve silüetini belirleyen tasarımsal bir araç olarak kullanılabileceğini ayrıca tekstür (doku) oluşumlarına katkı sağlayabileceğini göstermektedir. Araştırma, geleneksel bilginin kültürel sürdürülebilirlik kapsamında değerlendirilmesi gerekliliğine dikkat çekerken ek olarak çağdaş tasarım pratikleri ve dijital üretken tasarım süreçleri ile birlikte de yeniden yorumlanabileceğini ve güncelliğinin korunabileceğini savunmaktadır.

Kaynakça Gösterimi

Özcan, N. (2026). Geleneksel Bitkisel Örücülük Tekniği “Kare Örgünün” Kültürel Sürdürülebilirlik Bağlamında Yapay Zekâ Birlikteliğiyle Moda Tasarımına Aktarılması. In: Ceranoğlu Terece, M. (ed.), Tekstil ve Moda Tasarımı Alanında Sürdürülebilirlik Üzerine Araştırmalar ve Değerlendirmeler. Özgür Yayınları. DOI: https://doi.org/10.58830/ozgur.pub1349.c5436

Lisans

Yayın Tarihi

30 June 2026

DOI

Kategoriler