Midye Sendromu
Şu kitabın bölümü: Durmuş, Ş. (ed.) 2026. Çalışma Yaşamında Psikososyal Sendromlar: Örgütsel Davranış Perspektifi.

Şeref Maden
Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi

Özet

Günümüz işletmeleri, küreselleşme, dijital dönüşüm, sürdürülebilirlik uygulamaları ve artan rekabet koşullarının etkisiyle sürekli değişim baskısı altında faaliyet göstermektedir. Ancak örgütlerin değişim süreçlerinde karşılaştıkları en önemli engellerden biri, bireysel ve örgütsel düzeyde ortaya çıkan değişime direnç davranışlarıdır. Bu bağlamda, çalışmada değişime karşı direnç olgusunu açıklamak amacıyla geliştirilen “Midye Sendromu” kavramı ele alınmaktadır. Midye Sendromu, çalışanların ve yöneticilerin değişime karşı savunmacı bir tutum sergileyerek mevcut uygulama ve alışkanlıkları sürdürme eğilimini, yeniliklerden kaçınmayı, konfor alanını korumayı ve örgütsel statükonun devamlılığını sağlamaya yönelik davranışlarını ifade eden metaforik bir örgütsel davranış kavramıdır.
Bölümde, liderlik ve örgütsel davranış perspektiflerinden hareketle Midye Sendromunun ortaya çıkış nedenleri, örgütsel etkileri ve değişim yönetimi üzerindeki sonuçları incelenmektedir. Özellikle otoriter liderlik anlayışı, yetersiz iletişim, düşük psikolojik güvenlik, örgütsel atalet, riskten kaçınma eğilimi ve öğrenmeye kapalı örgüt kültürlerinin bu sendromun oluşumunu desteklediği değerlendirilmektedir. Bunun yanında sendromun yalnızca bireysel bir direnç davranışı olmadığı, aynı zamanda örgütsel kültür tarafından beslenen ve kolektif düzeyde yaygınlaşabilen çok boyutlu bir yapı olduğu vurgulanmaktadır.
Çalışma, Midye Sendromunu değişime direnç, statüko yanlılığı, örgütsel atalet ve yenilikten kaçınma davranışları ile ilişkilendirerek kavramsal bir çerçeve sunmaktadır. Ayrıca liderlerin değişim odaklı vizyon geliştirmesi, katılımcı yönetim anlayışını benimsemesi, psikolojik güvenliği desteklemesi ve öğrenen örgüt kültürünü teşvik etmesinin sendromun etkilerini azaltmada kritik rol oynadığı ileri sürülmektedir. Sonuç olarak Midye Sendromu, işletmelerde değişime karşı direncin anlaşılması ve yönetilmesine yönelik özgün bir metafor olarak değerlendirilmekte ve gelecekte yapılacak teorik ve ampirik araştırmalar için yeni bir tartışma alanı sunmaktadır.

Kaynakça Gösterimi

Maden, Ş. (2026). Midye Sendromu. In: Durmuş, Ş. (ed.), Çalışma Yaşamında Psikososyal Sendromlar: Örgütsel Davranış Perspektifi. Özgür Yayınları. DOI: https://doi.org/10.58830/ozgur.pub1350.c5440

Lisans

Yayın Tarihi

30 June 2026

DOI

Kategoriler