Romanya’daki Ticari Bankaların Finansal Performans Değerlendirmesi: Hibrit MAXC Tabanlı MCRAT Yöntemi
Şu kitabın bölümü:
Yılmaz,
N.
(ed.)
2026.
Çok Kriterli Karar Verme Tekniklerinde Güncel Yaklaşımlar.
Özet
Bu çalışmanın amacı, Romanya’da faaliyet gösteren ticari bankaların 2020–2024 dönemine ait finansal performanslarını çok kriterli karar verme (ÇKKV) yaklaşımı çerçevesinde değerlendirmek ve bankaları performanslarına göre sıralamaktır. Bu doğrultuda, bankaların finansal yapısını çok boyutlu olarak analiz edebilmek amacıyla likidite, kârlılık, verimlilik, maliyet etkinliği, sermaye yeterliliği ve kredi riski gibi göstergeleri içeren 8 kriter kullanılmıştır. Kriter ağırlıkları MAXC yöntemi ile belirlenmiş, bankaların performans sıralaması ise MCRAT yöntemi kullanılarak elde edilmiştir.
Analiz sonuçları, finansal performans üzerinde en etkili kriterin çalışan başına karlılık rasyosu olduğunu göstermiştir. Bunu sırasıyla özsermaye kârlılığı ve aktif karlılığı göstergeleri takip etmektedir. Elde edilen bulgulara göre, incelenen bankalar arasında en yüksek finansal performansa sahip banka TRANSILVANIA BANK olurken, onu RAIFFEISEN BANK SA ve BANCA COMERCIALA ROMANA SA izlemiştir. Buna karşılık FIRST BANK SA’nın düşük kârlılık ve yüksek maliyet yapısı nedeniyle alt sıralarda yer aldığı tespit edilmiştir.
Çalışma ayrıca, bankacılık performansının tek bir gösterge ile açıklanamayacağını ve kârlılık, risk ve maliyet unsurlarının birlikte değerlendirilmesi gerektiğini ortaya koymaktadır. Yöntemsel olarak yapılan karşılaştırmalı analizler, kullanılan MAXC ve MCRAT yöntemlerinin güvenilir ve tutarlı sonuçlar ürettiğini göstermiştir. Sonuç olarak çalışma, Polonya bankacılık sektörünün performans dinamiklerini ortaya koyarken, banka yöneticileri ve politika yapıcılar için karar alma süreçlerinde kullanılabilecek analitik bir çerçeve sunmaktadır.
