Sürdürülebilir Tüketimde Bilişsel Önyargılar: Türler ve Etkileri
Şu kitabın bölümü: Aliçavuşoğlu, Ç. (ed.) 2026. Davranışsal Pazarlama Perspektifinden Sürdürülebilir Tüketim: Önyargılar, Paradokslar, Stratejiler.

Murat Aksu
Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi

Özet

Sürdürülebilir tüketim, çevresel, ekonomik ve sosyal sürdürülebilirliğin sağlanmasında kritik öneme sahip bir davranış alanı olarak değerlendirilmektedir. Ancak bireylerin çevre dostu tutumlara sahip olmaları her zaman sürdürülebilir davranışlara dönüşmemekte ve literatürde sıklıkla vurgulanan tutum-davranış boşluğu ortaya çıkmaktadır. Bu bölümde sürdürülebilir tüketim davranışlarının anlaşılmasında bilişsel önyargıların rolü davranışsal ekonomi perspektifinden ele alınmıştır. Öncelikle sürdürülebilir tüketim kavramının teorik temelleri açıklanmış, ardından bilişsel önyargı kavramı ve karar verme süreçlerindeki etkileri incelenmiştir. Temsil edilebilirlik, erişilebilirlik, kayıptan kaçınma, statüko yanlılığı, onaylama önyargısı, sosyal kanıt önyargısı ve bilişsel uyumsuzluk gibi önyargıların sürdürülebilir tüketim kararlarını nasıl şekillendirdiği değerlendirilmiştir. Ayrıca yeşil pazarlama uygulamalarında bilişsel önyargıların etkileri ile greenwashing, eko-etiketler ve çevresel iletişim stratejileri arasındaki ilişki tartışılmıştır. Bölümde bilişsel önyargıların sürdürülebilir tüketim davranışlarının önünde önemli engeller oluşturduğu, ancak uygun davranışsal müdahaleler ve politika araçlarıyla bu etkilerin azaltılabileceği sonucuna ulaşılmıştır. Sosyal norm temelli uygulamalar, varsayılan seçenekler, çevresel etiketleme sistemleri, dijital yönlendirme araçları ve farkındalık programlarının sürdürülebilir tüketimin teşvik edilmesinde etkili araçlar olduğu vurgulanmaktadır.

Kaynakça Gösterimi

Aksu, M. (2026). Sürdürülebilir Tüketimde Bilişsel Önyargılar: Türler ve Etkileri. In: Aliçavuşoğlu, Ç. (ed.), Davranışsal Pazarlama Perspektifinden Sürdürülebilir Tüketim: Önyargılar, Paradokslar, Stratejiler. Özgür Yayınları. DOI: https://doi.org/10.58830/ozgur.pub1370.c5555

Lisans

Yayın Tarihi

30 June 2026

DOI

Kategoriler