18. asrın başından itibaren belirgin bir şekilde etkisini artıran Batı tesiri, sanayileşme ve teknolojik gelişmelerin yol açtığı kültür ve medeniyet temelli zihnî karışıklıklar, A. Comte’un doğrudan Osmanlı-Türk toplumunun “inanç yapısını ve değerler dünyasını” hedef alan “pozitivizm dini” telkinleri, Tanpınar’ın “medeniyet krizi” diye tanımlayacağı neticeyi doğurur. Hatta bu tanımlama “Yeni Türk Edebiyâtı”nın başlangıç zeminine yerleşir. Ancak “Bu buhran neticesinde terkedilen/kaybedilen edebî anlayış nedir?”, “kaybedildiği iddia edilen bu edebî anlayış tamamen yok olmuş mudur?” gibi soruların üzerinde yeniden durulmalıdır. Bu soruların cevabı bizi, cemiyetin “inanç yapısını ve değerler dünyasını” doğrudan temel alıp dert edinen “Töreli Türk Edebîyâtı”nı tanımaya ve yakın/yeni dönemdeki durumunu/imkânını değerlendirmeye sevk edecektir. Değerlendirme neticesinde görülecektir ki “yeni” diye vasıflandırdığımız edebî devir ile alakalı olarak alışılagelmiş bazı tasnif ve yaklaşımların yeniden ele alınması elzem bir durumdur. Bu çalışma da bu mecburiyetten yola çıkılarak yapılacak olan sorgulamalara bir kapı aralamak ve bir zemin oluşturmak amacı taşımaktadır.