İnsanoğlu, tarih boyunca yaşadığı mekânlara çeşitli izler bırakmıştır. Bu izler, kimi zaman bir duvar resmi, kimi zaman ise bir yapıt olarak karşımıza çıkar. İnsanlar, iz bırakma araçlarını kullanarak önce mağara duvarlarına taşla çizimler yapmış; daha sonra keşfettikleri farklı araç ve malzemelerle, doğal renkleri çeşitli alanlarda uygulayarak farklı sanat dallarının oluşmasına zemin hazırlamışlardır. Böylece geçmişten günümüze uzanan görsel bir miras ortaya çıkmıştır.

Sanat tarihi, eserleri yalnızca biçimsel özelliklerine bakarak değil, üretildikleri dönemin tarihsel ve toplumsal koşullarıyla birlikte inceleyen bir disiplin olarak değerlendirilebilir. Bu yaklaşım, resim ve heykel gibi klasik sanat ürünlerinin yanı sıra mimari ve diğer görsel anlatımları da kapsar; böylece eserlerin ait olduğu dönemin kültürel, sosyal ve estetik dinamiklerini daha bütünlüklü bir şekilde anlamamıza imkân sağlar. Sanat, toplumdan bağımsız düşünülemez; dolayısıyla tarihsel ve toplumsal bağlamlar dikkate alınmadan yapılacak değerlendirmeler eksik kalır.

Her dönemde, toplumların estetik beğeni anlayışları, teknik becerileri ve kültürel kaygıları doğrultusunda eserler ortaya çıkmıştır. Bu ürünler, yalnızca estetik değerleriyle değil, aynı zamanda toplumsal değişimlerin ve dönüşümlerin izlerini taşıyan belgeler olarak da önem taşır. Sanat tarihindeki izler, bu toplumsal yapı içinde üretilen eserlerin bir bütününü oluşturmaktadır.

Geçmişte birçok eserin kim tarafından üretildiği bilinmemektedir. Günümüzde uygulanan tespit, tescil ve kayıt sistemleri geçmişte mevcut olmadığından, bu bilgileri ancak kimi zaman bir kitabe, kimi zaman bir yazıt, kimi zaman da bir belge aracılığıyla öğrenebilmekteyiz. Ancak, bu eserleri üretenleri bilmesek bile, bu izleri takip etmek sanat tarihi disiplini için önemlidir.

Cumhuriyet’in erken dönemlerinden itibaren müze olarak kullanılan bir medrese yapısını ele alan Tokat Müzesi’nin ilk ev sahibi olan Gök Medrese, Osmanlı döneminde Ortodoks cemaati için kilise yapımına izin verilen düzenlemenin ardından 19. yüzyılda inşa edilmiş önemli bir mimarlık örneği olan Tekkeköy Hagios Demetrios Kilisesi, İzmir’de günümüzde atıl vaziyette bulunan ve korunması amacıyla çalışılan Kemeraltı’ndaki depo yapısı, III. Murad dönemine ışık tutan belge niteliğindeki Surname-i Hümayun’da yer alan el sanatları ve Balıkesir’deki Osmanlı mezar taşlarını konu alan Balıkesir Edremit ilçe merkezinden seçilen mezar taşları bu kapsamda ele alınmıştır.

Bu örnekler aracılığıyla, sanatın ve kültürel mirasın iz bırakma gücü, farklı dönemler ve mekânsal bağlamlar üzerinden değerlendirilmektedir; böylece okuyucuya sanatın toplumsal ve tarihsel bağlamlarıyla birlikte çok katmanlı bir perspektif sunulmaktadır.