Pazarlama iletişimi, dijital teknolojiler ile derin bir dönüşüm geçirmektedir. Sosyal medya platformlarının yaygınlaşmasıyla birlikte “influencer” pazarlaması, içerik temelli iletişim ve algoritmik görünürlük ekonomisi, dijital pazarlamanın yeni aktörleri arasında yer almaya başlamıştır.  Günümüzde bu dönüşümün en ilgi çekici boyutunu yapay zekâ destekli sanal fenomenler oluşturmaktadır. Gerçek bir insan kimliği taşımaksızın dijital platformlarda özgün içerik üreten bu sanal karakterler, markaların hedef kitleleriyle bağ kurma pratiklerini yeniden biçimlendirmektedir. Bu bölümün amacı, yapay zekâ temelli sanal sunucuların dijital pazarlama iletişimindeki konumunu ve bu yeni medya aktörlerinin izleyici söylemlerinde nasıl anlamlandırıldığını incelemektir. Böylece sanal sunucuların yalnızca teknolojik bir yenilik değil, aynı zamanda marka iletişimi ve dijital içerik üretimi açısından yeni bir iletişim aktörü olarak nasıl konumlandığına dair bir bakış açısı da ortaya koymaktır. Bu amaç doğrultusunda çalışma, Türkiye’de geliştirilen yapay zekâ tabanlı içerik sunucusu olan Alara X örneğini ele alarak, sanal sunucuların izleyiciler tarafından nasıl anlamlandırıldığını, bu karakterlere hangi niteliklerin atfedildiğini ve söz konusu sanal temsilin dijital pazarlama iletişimi bağlamındaki rollerini ortaya koymayı hedeflemektedir.

Çalışmanın teorik çerçevesi Baudrillard’ın simülasyon teorisi, sosyal mevcudiyet teorisi, Walther’in hiper kişiselleştirme (hyper personalization) modeli ve parasosyal (parasocial) ilişki kuramı gibi çok katmanlı bir arka plana sahiptir.

Nitel araştırma desenine dayanan çalışma iki aşamada gerçekleşmiştir. Birinci aşamada; Alara X'in en çok izlenen beş YouTube videosu örneklem olarak seçilmiş ve değerlendirmeye dahil edilmiştir. İçerik analizi metinsel, görsel ve işitsel içeriklerin sistematik bir şekilde kategorize edilmesi ve analiz edilmesi sürecidir. İkinci aşamada ise; her videodan en yüksek beğeni alan yorumlar ile bu yorumlara gelen yanıtlar sistematik biçimde derlenerek toplam 4.132 yorum analiz kapsamına dahil edilmiştir. Yorumların sınıflandırılmasında MAXQDA nitel analiz yazılımı kullanılmıştır.

Söylem analizi bulguları, izleyici deneyiminin kimlik atfı, gerçeklik sorgulaması ve duygusal bağ kurma etrafında biçimlendiğini bu üç kategorinin kaynak güvenilirliği, güven inşası ve parasosyal ilişki gibi pazarlama iletişimi için önemli olan temel unsurlarla doğrudan ilişki kurduğunu göstermektedir.

Çalışma, sanal sunucuların dijital pazarlama iletişiminin geçici aktörleri olmadığını, yalnızca geçici bir teknoloji merakına değil gerçek, sürdürülebilir ve çok boyutlu bir iletişim dinamiğine karşılık gelebileceği sonucuna varmıştır.