Bir afet, aynı anda sağlık hizmetlerini, kamu politikalarını, toplumsal kırılganlıkları, etik sorumlulukları, hukuki düzenlemeleri, insan haklarını ve kurumlar arası koordinasyonu ilgilendiren karmaşık bir süreçtir. Bu nedenle afet yönetimi hem afet anındaki müdahale kapasitesiyle hem de hazırlık, risk azaltma, doğru triyaj, hızlı müdahale, kırılgan grupların korunması ve afet sonrası iyileştirme süreçleriyle birlikte değerlendirilmelidir. Afet Akademisi kapsamında, bu kitap, farklı disiplinlerden gelen akademisyenlerin, uzmanların ve sağlık profesyonellerinin katkılarıyla hazırlanmıştır. Elinizdeki kitapta afetlerin toplumsal boyutu, kamu politikaları, hassas gruplar, sağlık hizmetleri, acil müdahale, travma yönetimi, etik, hukuk ve insan hakları gibi başlıklar bir araya getirilerek afet yönetimine bütüncül bir bakış sunulması amaçlanmıştır. Editör olarak kitabın hazırlanma sürecinde temel hedefim, farklı uzmanlık alanlarından gelen bilgi birikimini ortak bir akademik çerçevede buluşturmak ve afet yönetimine ilişkin teorik, pratik ve uygulamaya dönük katkıları bir araya getirmek olmuştur. Kitapta yer alan her bölüm, afetlere hazırlık ve müdahale süreçlerinde karşılaşılan sorunlara farklı bir açıdan yaklaşmakta; böylece okuyucuya hem kavramsal hem de sahaya yönelik bir perspektif sunmaktadır. Afetlerin toplumsal etkilerini anlamak kadar, sahada hayat kurtaran kararların hangi bilgi, koordinasyon ve sorumluluk zemini üzerinde şekillendiğini görmek de bu çalışmanın temel amaçlarından biridir.

Kitabın hazırlanma süreci, benim için anneannemin memleketi olan, bir dönem bizim de yaşadığımız ve aile hafızamızda özel bir yeri bulunan Kahramanmaraş şehriyle kişisel bağım üzerinden ayrıca anlamlıdır. 6 Şubat depremlerinde yakın çevremizden kayıplar vermiş olmak, benim nezdimde, afet yönetimi üzerine düşünmeyi yalnızca akademik ya da editoryal bir mesele olmaktan çıkarmış; hazırlığın, koordinasyonun, doğru bilginin ve zamanında müdahalenin kimi zaman hayat ile ölüm arasındaki farkı belirlediğini daha derinden hissettirmiştir. Bu çalışmaya katkı sunan tüm bölüm yazarlarına, Afet Akademisi’nin ortaya çıkmasına emek veren proje ekibine ve afet yönetimi alanında bilgi üretimini destekleyen tüm paydaşlara teşekkür ederim.

Afetlere karşı duyarlı ve koordineli bir toplum inşa etme çabalarına katkı sunmasını dilediğim bu kitap, Kahramanmaraş’ı aile hafızama taşıyan anneannemin aziz hatırasına, 6 Şubat depremlerinde kaybettiğimiz yakınlarımızın ve türlü afetlerde yitip giden tüm hayatların anısına...

Gurur Gülce Beşe

İstanbul Medipol Üniversitesi, Ayrımcılığı Önleme ve Eşitlik Ombudsmanlığı Ofisi

Editör