Afetlerde Çevre Sağlığı: Kavramsal Çerçeve, Sağlık Hizmetleri Yönetimi ve Multidisipliner Yaklaşımlar
İndir
Özet
Afetler; yalnızca fiziksel yıkım oluşturan olaylar değil, aynı zamanda toplumların sağlık, çevre, sosyal yaşam ve sağlık sistemleri üzerinde kısa ve uzun dönemli etkiler oluşturan çok boyutlu süreçlerdir. Son yıllarda dünyada ve ülkemizde yaşanan depremler, sel olayları, orman yangınları, kuraklık, iklim kaynaklı afetler, kitlesel yer değiştirmeler ve diğer olağandışı durumlar; afetlere hazırlığın, risk azaltmanın ve afet sonrası iyileşme süreçlerinin yalnızca acil müdahale ile sınırlı olmadığını açık biçimde ortaya koymuştur. Bu süreçlerde çevre sağlığı hizmetleri, toplum sağlığının korunmasının temel bileşenlerinden biri olarak öne çıkmaktadır. Afet dönemlerinde güvenli içme suyunun sağlanması, sanitasyon hizmetlerinin sürdürülmesi, atık yönetimi, güvenli barınma alanlarının oluşturulması, gıda güvencesinin korunması, enfeksiyonların önlenmesi, çevresel ve kimyasal risklerin yönetimi ile kırılgan grupların korunması; sağlık sistemlerinin dayanıklılığını belirleyen temel alanlar arasında yer almaktadır. Bunun yanında afetlerin yalnızca çevresel etkileri değil, kronik hastalık yönetimi, birinci basamak sağlık hizmetlerinin sürekliliği, biyolojik ve klinik sonuçları, etik ve hukuki boyutları da bütüncül biçimde ele alınmalıdır.
Bu kitap, afetler bağlamında çevre sağlığını yalnızca teknik bir uygulama alanı olarak değil; halk sağlığı, aile hekimliği, klinik bilimler, sağlık yönetimi, etik, hukuk ve diğer sağlık disiplinleri ile etkileşim içinde değerlendiren çok yönlü bir kaynak oluşturma amacıyla hazırlanmıştır. Eserde; afetlerin çevre sağlığına etkilerinden başlayarak su ve sanitasyon hizmetleri, hava kalitesi, çevresel toksinler, salgın yönetimi, afetlerde sağlık hizmetlerinin organizasyonu, kronik hastalık yönetimi, klinik tablolar ve multidisipliner uygulamalara kadar geniş bir konu yelpazesi ele alınmıştır. Kitabın hazırlanmasında temel hedef; öğrenciler, araştırmacılar, sağlık profesyonelleri, aile hekimleri, halk sağlığı uzmanları, sağlık yöneticileri ve afet alanında çalışan tüm paydaşlar için bilimsel temelli, güncel ve uygulamaya dönük bir başvuru kaynağı oluşturmaktır. Bölümlerin, yalnızca kuramsal bilgi sunması değil; aynı zamanda afetlere hazırlık, müdahale ve iyileşme süreçlerinde kullanılabilecek bir bakış açısı kazandırması amaçlanmıştır. Afetlerin etkilerini azaltmanın yalnızca kriz anındaki müdahalelerle değil; hazırlıklı toplumlar, güçlü birinci basamak sağlık hizmetleri, çevre sağlığının korunması ve disiplinler arası iş birliğiyle mümkün olduğu düşüncesiyle hazırlanan bu eserin, alana katkı sunmasını ve okuyucular için yararlı bir kaynak olmasını diliyoruz.
